اعتراض ۵۸ تشکل فرهنگی به واگذاری مدیریت حافظیه و سعدیه به هیات امنا

تغییر در ساختار مدیریتی دو مجموعه نمادین حافظیه و سعدیه در شیراز، موجی از نگرانی را در میان فعالان حوزه میراث فرهنگی برانگیخته است. ۵۸ تشکل، موسسه و انجمن فرهنگی و میراثی فعال در سراسر کشور در بیانیه‌ای مشترک، نسبت به واگذاری مدیریت این آثار ارزشمند به هیات امنای غیرتخصصی ابراز نگرانی جدی کردند.

چالش‌های مدیریت غیرتخصصی آثار تاریخی

در این بیانیه که خطاب به وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تنظیم شده، تاکید شده است که مدیریت مجموعه‌هایی با اهمیت جهانی همچون حافظیه و سعدیه، نیازمند دانش تخصصی، دقت نظر و رعایت شأن تمدنی ایران است. فعالان این حوزه معتقدند سپردن مدیریت این آثار به ساختارهای خارج از وزارتخانه، می‌تواند پیامدهای نامناسبی برای حفاظت از این گنجینه‌های ملی داشته باشد.

"مدیریت، حفاظت و بهره‌برداری از آثار تاریخی، نیازمند بالاترین سطح از حساسیت و دانش تخصصی است و نباید تحت تاثیر ملاحظات اداری یا سیاسی قرار گیرد."

محورهای اصلی نگرانی تشکل‌های فرهنگی

امضاکنندگان این بیانیه، چندین نقطه ضعف کلیدی را در طرح پیشنهادی برای مدیریت حافظیه و سعدیه برشمردند که عبارتند از:

• تضعیف جایگاه متخصصان: خطر کاهش نقش کارشناسان میراث‌فرهنگی در تصمیم‌گیری‌های حفاظتی و مرمتی.
• ابهام در پاسخگویی: نبود شفافیت در مورد حدود اختیارات هیات امنا و مسئولیت حقوقی در صورت بروز آسیب به اثر.
• نیاز به ثبات مدیریتی: احتمال نوسان در سیاست‌های حفاظتی به دلیل تغییرات سیاسی یا اداری در سطح استان و کشور.
• فقدان تجربه کارشناسی: نبود مطالعات کافی و ارزیابی تجربه‌های داخلی و بین‌المللی پیش از اجرای این الگوی آزمایشی.

پیشنهادات برای جلوگیری از آسیب به میراث ملی

فعالان فرهنگی پیشنهاد کرده‌اند که اگر قرار است مدل مدیریت هیات امنا به عنوان یک الگوی آزمایشی اجرا شود، این اقدام نباید در سایت‌های با حساسیت اجتماعی و فرهنگی بالا انجام گیرد. آن‌ها بر ضرورت استفاده از ظرفیت دانشگاهیان و متخصصان مستقل در فرآیند تصمیم‌گیری تاکید دارند.

در نهایت، این بیانیه خواستار بازنگری فوری در تصمیمات مربوط به مدیریت حافظیه و سعدیه است تا از تبدیل این آثار بی‌بدیل به محل آزمون و خطای مدیریتی جلوگیری شود.