سرشماری ۱۴۰۵ با رویکرد جدید؛ جایگزینی داده‌های ثبتی به جای خوداظهاری مردم

مرکز آمار ایران از تغییر بنیادین در شیوه برگزاری سرشماری ۱۴۰۵ خبر داد؛ رویکردی که در آن به جای تکیه بر خوداظهاری شهروندان، از داده‌های ثبتی دستگاه‌های دولتی برای ایجاد یک «ثبت آماری» دقیق و کارآمد استفاده خواهد شد.

تحول در شیوه گردآوری داده‌های سرشماری

غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، در تشریح این طرح جدید تأکید کرد که در سرشماری ۱۴۰۵، فرآیند گردآوری اطلاعات ابتدا از طریق داده‌های اداری سازمان‌های مختلف انجام می‌شود. این سازمان‌ها شامل نهادهایی نظیر ثبت احوال، آموزش و پرورش، و وزارت علوم هستند که اطلاعات ثبتی را در قالب فرآیندهای مشخص در اختیار مرکز آمار قرار می‌دهند.

بر اساس این استراتژی جدید، پس از تشکیل بانک اطلاعاتی ثبتی، تنها در مناطقی که نیاز به بررسی دقیق‌تر یا تکمیل اطلاعات باشد، عملیات میدانی و حضوری به صورت هدفمند و محدود انجام خواهد گرفت.

کاهش هزینه‌ها و افزایش دقت آماری

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این تغییر رویکرد، صرفه‌جویی اقتصادی گسترده است. طبق اعلام مقام‌های مسئول، این روش می‌تواند هزینه‌های اجرای سرشماری را تا ۹۰ درصد نسبت به دوره‌های گذشته کاهش دهد. این موضوع مستقیماً به نفع بودجه عمومی و رفاه مردم خواهد بود.

ضرورت ارتقای کیفیت داده‌ها در استان‌ها و روستاها

رئیس مرکز آمار ضمن اشاره به نقش حیاتی دستگاه‌های متولی در تکمیل سامانه‌های ملی، بر اهمیت دقت در ثبت اطلاعات مناطق روستایی تأکید کرد. وی هشدار داد که هرگونه نقص در داده‌های پایه مناطق دورافتاده می‌تواند منجر به تصمیم‌گیری‌های نادرست در سطوح استانی و ملی شود.

«کیفیت داده‌های ثبتی در استان‌ها ضرورت دارد؛ هرچه کیفیت این داده‌ها ارتقا یابد، نیاز به عملیات میدانی کاهش خواهد یافت.»

زمان‌بندی و مشارکت سازمان‌ها

مرحله دوم این پروژه بزرگ که با عنوان سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌مبنا شناخته می‌شود، از اول آبان ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد. در این مسیر، بیش از ۲۷ دستگاه اجرایی و مجموعه‌ای از متخصصان و پژوهشگران برای تضمین صحت اطلاعات با هم همکاری می‌کنند.

در نهایت، این تحول در شیوه سرشماری ۱۴۰۵، نه تنها دقت آماری کشور را افزایش می‌دهد، بلکه با فراهم کردن امکان تولید آمارهای به‌روز مانند نرخ تورم و بیکاری، زیرساخت‌های تصمیم‌گیری برای نظام مدیریت کشور را تقویت خواهد کرد.