بهورزان؛ سربازان گمنام سلامت با چالش‌های ساختاری و کمبود پست‌های شغلی

بهورزان، به‌عنوان ستون‌های اصلی مراقبت‌های بهداشتی در مناطق روستایی و دورافتاده، با وجود نقش حیاتی در حفظ سلامت جامعه، همچنان با چالش‌های ساختاری و معیشتی عمیقی روبرو هستند که توجه سیاست‌گذاران را می‌طلبد.

نقش حیاتی بهورزان در مراقبت‌های اولیه سلامت

بهورزان با حضور در نزدیک‌ترین نقطه به زندگی مردم، خدماتی نظیر آموزش بهداشت عمومی، واکسیناسیون، بیماریابی و پایش وضعیت سلامت خانواده‌ها را ارائه می‌دهند. آن‌ها با عبور از مسیرهای دشوار و کوهستانی، تلاش می‌کنند تا خدمات پایه درمانی را به خانه‌های هر روستایی برسانند.

وظایف این نیروها بسیار گسترده است و شامل موارد زیر می‌شود:

• سرشماری سالانه و ثبت اطلاعات خانوارها در سامانه سلامت
• مراقبت‌های ویژه از زنان باردار و نوزادان
• کنترل بیماری‌های واگیر و غیرواگیر در سطح روستا
• نظارت بر بهداشت محیط و کیفیت آب آشامیدنی

چالش‌های معیشتی و حقوقی نیروهای بهداشت روستایی

با وجود این حجم از مسئولیت، بهورزان با مجموعه‌ای از مشکلات جدی دست و پنجه نرم می‌کنند. از جمله مهم‌ترین مطالبات این گروه، قرار گرفتن این شغل در فهرست مشاغل سخت و زیان‌آور است که تاکنون در سطح قانون‌گذاری به نتیجه نرسیده است.

"بهورزان تنها صنفی هستند که برخلاف پزشکان و پرستاران، فاقد انجمن صنفی و نظام مهندسی برای حمایت از حقوق خود می‌باشند."

علاوه بر این، نبود امکان ارتقای شغلی و عدم تطبیق مدارک تحصیلی دانشگاهی با رتبه‌های استخدامی، از دیگر موانع پیش روی این نیروهاست که انگیزه خدمت‌رسانی را کاهش می‌دهد.

آمار تکان‌دهنده از کمبود نیروی انسانی در شبکه بهداشت

بر اساس داده‌های منتشر شده از سوی مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت، وضعیت کمبود نیرو در این بخش بسیار حاد است. جدول زیر وضعیت فعلی پست‌های بهورزی را نشان می‌دهد:

این کمبود شدید نیرو، فشار مضاعفی بر بهورزان موجود وارد کرده و کیفیت خدمات ارائه شده در خانه‌های بهداشت را با تهدید جدی روبرو ساخته است.

نتیجه‌گیری

بهورزان با وجود فداکاری‌های بی‌شمار در خط مقدم سلامت، نیازمند اصلاحات ساختاری در قوانین استخدامی، بهبود معیشت و ایجاد نهادهای صنفی برای حمایت از حقوق خود هستند تا بتوانند با قدرت بیشتری به خدمت‌رسانی در مناطق محروم ادامه دهند.