تصویب نقشه جدید جهان در سازمان ملل برای نمایش ابعاد واقعی آفریقا

مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه‌ای تاریخی، تصمیم گرفت نقشه‌ای جدید از جهان را جایگزین نقشه‌های رایج کند تا ابعاد واقعی کشورها، به‌ویژه قاره آفریقا، به درستی نمایش داده شود.

این اقدام که تحت عنوان قطعنامه «اصلاح نقشه» شناخته می‌شود، با هدف مقابله با میراث اشتباهات نقشه‌نگاری دوران استعمار صورت گرفته است؛ اشتباهاتی که برای بیش از چهار قرن باعث کوچک‌نمایی بصری آفریقا در رسانه‌ها، کتاب‌های درسی و سیاست‌گذاری‌های جهانی شده است.

چرا نقشه مرکاتور مورد انتقاد است؟

نقشه مرکاتور که در قرن شانزدهم توسط جراردوس مرکاتور طراحی شد، به دلیل ماهیت ریاضی خود، ابعاد مناطق نزدیک به قطب‌ها را بیش از حد واقعی نمایش می‌دهد. این ویژگی باعث می‌شود که مناطقی مانند گرینلند، در مقایسه با آفریقا، هم‌اندازه به نظر برسند؛ در حالی که در واقعیت، آفریقا حدود ۱۴ برابر بزرگ‌تر از گرینلند است.

منتقدان معتقدند تداوم استفاده از این نوع نمایش، به نوعی برتری جوامع غربی را در ذهنیت جهانی تثبیت می‌کند. در همین راستا، قطعنامه جدید سازمان ملل بر استفاده از طرح «زمین برابر» (Equal Earth) تأکید دارد که دقت بسیار بالاتری در نمایش مساحت واقعی قاره‌ها ارائه می‌دهد.

"یک جهان عادلانه، با یک نقشه عادلانه آغاز می‌شود."
— رابرت دوسه، وزیر امور خارجه توگو

جزئیات رای‌گیری و واکنش‌های بین‌المللی

این قطعنامه که توسط اتحادیه آفریقا و باهاما ارائه شده بود، با حمایت قاطع جامعه جهانی به رای ۱۶۴ موافق در برابر تنها ۱ مخالف (ایالات متحده) رسید. در حالی که فرانسه نیز اعلام کرد قصد دارد نقشه مرکاتور را در سازمان خود کنار بگذارد، ایالات متحده این حرکت را دارای «دستور کار ایدئولوژیک» توصیف کرد.

باید توجه داشت که این تصمیم جنبه حقوقی الزام‌آور ندارد و همچنان استفاده از نقشه مرکاتور برای ناوبری دریایی و هوایی به دلیل دقت در مسیرهای مستقیم، کاملاً مجاز و مورد نیاز است.

گام‌های آینده برای اصلاح تصویر جهانی

فعالان حقوق آفریقا معتقدند که این رای‌گیری تنها آغاز یک مسیر طولانی است. هدف اصلی، ورود نقشه‌های دقیق به کتاب‌های درسی، اتاق‌های خبر و پلتفرم‌های دیجیتال است تا نسل‌های آینده جهان را با ابعاد واقعی قاره‌ها بشناسند.

کشورهایی مانند توگو قصد دارند تا پایان سال جاری، منابع آموزشی جغرافیایی خود را بازنگری کنند و از سایر دولت‌ها و شرکت‌های فناوری بخواهند تا از مدل‌های تحریف‌شده فاصله گرفته و به سمت نمایش‌های علمی و دقیق حرکت کنند.

در نهایت، تصویب این قطعنامه گامی مهم در جهت بازسازی تصویر جهانی و رفع تبعیض‌های بصری است که ریشه در دوران استعمار دارند و هدف آن، مشاهده دقیق و بدون سوگیری جهان است.