وضعیت معیشتی تولیدکنندگان آبزیان در مازندران، از ماهیگیران خرد در روستای اسپندان گرفته تا سرمایه‌گذاران بزرگ حوزه ماهیان خاویاری، تحت تأثیر شدید بوروکراسی اداری، هزینه‌های فزاینده و نبود حمایت‌های دولتی قرار گرفته است. این فشارها باعث شده تا بسیاری از فعالان این حوزه، دارایی‌های خود را در مسیر بقا از دست بدهند.

روزگار دشوار ماهیگیران روستایی اسپندان

در روستای اسپندان، زندگی ماهیگیران با سختی‌های بی‌وقفه همراه است. این افراد که مسئول تأمین معیشت خانواده‌های بسیاری هستند، با مشکلات جسمی ناشی از کار سنگین و هزینه‌های گزاف اجاره آب‌بندان‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند.

بر اساس داده‌های موجود، ماهیگیران مازندرانی سالانه مبلغی بالغ بر ۸۴۰ میلیارد تومان تنها بابت اجاره آب‌بندان‌ها به دهیاری‌ها پرداخت می‌کنند. با این حال، این تولیدکنندگان با چالش‌های زیر مواجه هستند:

• عدم دریافت سهمیه سوخت و خرید بنزین با نرخ آزاد
• افزایش بی‌سابقه قیمت کودهای مورد نیاز برای پرورش پلانکتون‌ها
• فقدان حضور در تصمیم‌گیری‌های کلان وزارت کشاورزی
• بدهی‌های سنگین ناشی از وام‌ها و فروش دارایی‌ها برای لایروبی و خرید تجهیزات

نقش حیاتی تولید آبزیان در اقتصاد مازندران

صنعت آبزی‌پروری یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد استان مازندران محسوب می‌شود. مدیریت تعاونی شرق و آبزی‌پروران گرمابی مازندران اعلام کرده است که حدود ۱۷ هزار هکتار آب‌بندان در این استان وجود دارد که نقش مهمی در ذخیره آب و تولید ماهی ایفا می‌کند.

با وجود این درآمد کلان، تولیدکنندگان معتقدند حمایت‌های دولتی به کمتر از ۲۰ درصد این میزان ارزش می‌رسد. همچنین، نبود صنایع تبدیلی و بسته‌بندی پیشرفته باعث شده تا محصولات آبزیان نتوانند مانند گوشت و مرغ، در بازارهای مدرن و با تنوع بالا عرضه شوند.

سرمایه‌گذاران بزرگ؛ گرفتار در چنگال بوروکراسی

مشکلات تولید در حوزه آبزیان تنها محدود به بخش خرد نیست. سرمایه‌گذاران بزرگ که در زمینه تولید ماهیان خاویاری فعالیت می‌کنند، با چالش‌های ساختاری بسیار پیچیده‌تری روبرو هستند.

"بوروکراسی اداری و مقررات زائد کسب‌وکار، سرمایه‌های شخصی را در برابر تورم دو‌رقمی بی‌دفاع کرده است. بسیاری از طرح‌های بزرگ به دلیل تأخیرهای اداری، از چرخه سودآوری خارج شده‌اند."

برخی از فعالان این حوزه که سرمایه‌های خود را از خارج از کشور به ایران آورده‌اند، از سال ۱۴۰۰ تاکنون با روند کند پیشرفت پروژه‌ها و عدم تخصیص تسهیلات لازم، با خطر از دست رفتن کل سرمایه خود مواجه شده‌اند. این فضای ناامن سرمایه‌گذاری، مانعی بزرگ در برابر توسعه صادرات محصولات استراتژیک مانند خاویار است.

نتیجه‌گیری: صنعت آبزی‌پروری مازندران پتانسیل اقتصادی عظیمی دارد، اما بدون اصلاح مقررات، حمایت از مصرف ماهی و ایجاد زیرساخت‌های صنایع تبدیلی، این بخش همچنان با بحران‌های معیشتی و سرمایه‌ای دست و پنجه نرم خواهد کرد.