سایت میگوی گمیشان؛ بحران واگذاری زمین و سهم ناچیز مردم بومی

سایت پرورش میگوی گمیشان، که قرار بود با تبدیل اراضی شور به قطب صادرات، محرک اقتصادی شمال گلستان باشد، پس از گذشت بیش از یک دهه همچنان با بحران‌های ساختاری روبه‌رو است. پرسش اصلی اکنون این است که چرا سهم مردم بومی از این صنعت پولساز بسیار ناچیز مانده است؟

اختلاف در نحوه واگذاری اراضی و سهم مردم

یکی از جدی‌ترین مسائل، نحوه تخصیص زمین‌ها به بهره‌برداران است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که در برخی موارد، اراضی بدون اطلاع کافی به افرادی از شهرهای غیربومی مانند تهران و اصفهان واگذار شده است.

"بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی اراضی بدون اطلاع مردم منطقه واگذار شده و روند واگذاری ۳۲۰ هکتار از زمین‌ها برای فراهم کردن امکان مشارکت مستقیم مردم متوقف شده است."

عبدالجلال ایری، نماینده مردم غرب گلستان، تأکید کرد که تلاش بر این است تا از طریق شرکت‌های تعاونی مردمی، زمینه مشارکت ۱۲۰ نفر از متقاضیان بومی فراهم شود تا مدل توسعه از حالت انحصاری خارج گردد.

ظرفیت‌های اقتصادی و زنجیره ارزش میگو

برنامه‌ریزی‌های اولیه نشان می‌دهد که توسعه این سایت می‌تواند تحولی عظیم در اقتصاد استان ایجاد کند. در جدول زیر، ظرفیت‌های پیش‌بینی شده برای این پروژه آورده شده است:

با این حال، استاندار گلستان اشاره کرده است که بخش بزرگی از سرمایه‌گذاران این حوزه، بومی استان نیستند و نیاز به سیاست‌های حمایتی برای بازگشت منافع به جامعه محلی احساس می‌شود.

چالش‌های زیرساختی: آب و محیط زیست

توسعه سایت پرورش میگوی گمیشان بدون دسترسی پایدار به آب غیرممکن است. در حال حاضر، مدیریت پروژه با لایروبی‌های مقطعی کانال‌ها و راهکارهای موقت انجام می‌شود که برای یک صنعت صادرات‌محور کافی نیست.

تأثیر بر تالاب بین‌المللی گمیشان

همزمان با توسعه، نگرانی‌های زیست‌محیطی نیز بالا گرفته است. احداث کانال‌های جدید آبرسان می‌تواند باعث قطع ارتباط هیدرولوژیکی بخش‌هایی از تالاب بین‌المللی گمیشان شده و زیستگاه پرندگان مهاجر را با خطر خشک‌شدگی و تولید ریزگرد مواجه کند.

مانع صادرات و نیاز به فرآوری داخلی

بخش دیگری از زنجیره ارزش که از دسترس مردم دور مانده، فرآوری و بسته‌بندی است. مدیرکل دامپزشکی گلستان اعلام کرد که دریافت کدهای رجیستری برای صادرات، نیازمند رعایت استانداردهای سخت‌گیرانه کشور مقصد است که در حال حاضر چالش‌های دیپلماتیک و فنی در مسیر آن وجود دارد.