خسارت ۷۰ همتی به شرکت‌های دانش‌بنیان؛ پیشنهاد ادغام برای نجات اقتصاد دیجیتال

در پی آسیب‌های گسترده ناشی از درگیری‌های اخیر، مسئولان حوزه فناوری بر ضرورت بازسازی ساختاری اقتصاد دیجیتال و عبور از مدل‌های حمایتی سنتی تأکید کردند. برآوردها نشان می‌دهد که خسارت وارد شده به شرکت‌های دانش‌بنیان، ابعاد بسیار وسیع‌تری از توان حمایت‌های فعلی را در بر گرفته است.

برآورد خسارت‌های سنگین در حوزه فناوری

تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، در جریان رویداد اینوتکس ۲۰۲۶ اعلام کرد که حدود ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان در جریان جنگ اخیر دچار آسیب‌های جدی شده‌اند. این خسارت‌ها که از تخریب خطوط تولید تا آسیب‌های زیرساختی متغیر است، مجموعاً بیش از ۷۰ همت برآورد می‌شود.

در تحلیل دقیق‌تر این وضعیت، نکات زیر قابل توجه است:

• در جنگ ۱۲روزه، عمدتاً بخش اقتصاد دیجیتال هدف قرار گرفت.
• حدود ۳۰۰ شرکت از میان ۶۰۰ تا ۷۰۰ درخواست، مشمول تسهیلات حمایتی شدند.
• تاکنون ۵۰ تا ۶۰ درصد از اعتبار ۲.۵ همتی ابلاغ شده، به قرارداد تبدیل شده است.

راهکار ادغام و تملیک برای بزرگ‌سازی شرکت‌ها

یکی از محورهای اصلی بحث، گذار از شرکت‌های کوچک و پراکنده به سمت مجموعه‌های قدرتمند است. دولت پیشنهاد داده است که از طریق فرآیند ادغام و تملیک، شرکت‌های نوپا بتوانند به بازیگران اصلی بازار تبدیل شوند.

"ادغام یک شرکت هوش مصنوعی با یک شرکت امنیت سایبری می‌تواند منجر به شکل‌گیری یک غول فناوری شود که قدرت چانه‌زنی بالاتری در سطح ملی و بین‌المللی دارد."

این رویکرد نه تنها به افزایش تاب‌آوری در برابر بحران‌ها کمک می‌کند، بلکه تعامل با بازارهای جهانی را برای شرکت‌های ایرانی تسهیل می‌نماید.

ضرورت فعال‌سازی بازار و استفاده از اعتبار مالیاتی

مسئولان تأکید دارند که صرف ارائه معافیت و تسهیلات مالی، کافی نیست. برای نجات اکوسیستم اقتصاد دیجیتال، باید دو اقدام کلیدی صورت گیرد:

1. ایجاد بازار توسط دولت: تبدیل استفاده از ظرفیت‌های دیجیتال در بخش‌های دولتی به یک الزام قانونی.
2. بهره‌گیری از قانون جهش تولید: استفاده گسترده‌تر از اعتبار مالیاتی برای پوشش هزینه‌های تحقیق و توسعه (R&D).

در حال حاضر، صنایع دارویی و انرژی پیشتاز استفاده از این ظرفیت هستند، در حالی که بخش فناوری اطلاعات و اقتصاد دیجیتال هنوز از این پتانسیل بهره‌برداری کافی نکرده است.

نتیجه‌گیری

بحران‌های اخیر نشان داد که بقای شرکت‌های دانش‌بنیان در گرو تغییر از مدل‌های حمایتی مقطعی به سمت ایجاد یک اقتصاد دیجیتال ساختارمند، بزرگ و بازارمحور است. ادغام شرکت‌ها و الزام دولت به استفاده از فناوری، کلید اصلی عبور از این مرحله بحرانی خواهد بود.