انحراف مصرف بنزین در تهران از قاچاق سوخت در مناطق مرزی بیشتر است

انحراف مصرف بنزین در تهران به عنوان یکی از چالش‌های جدی مدیریت انرژی، از میزان قاچاق سوخت در مناطق مرزی مانند سیستان و بلوچستان پیشی گرفته است. دبیر کمیسیون انرژی مجلس با تأکید بر ضرورت عدالت در توزیع انرژی، خواستار جایگزینی سیاست‌های قیمتی با راهکارهای ساختاری شد.

چالش‌های مدیریت مصرف و تبعات افزایش قیمت

عبدالحسین همتی، دبیر کمیسیون انرژی مجلس، در اظهارات اخیر خود ضمن نقد رویکردهای فعلی، خاطرنشان کرد که افزایش قیمت سوخت لزوماً منجر به کنترل مصرف نمی‌شود. وی هشدار داد که این اقدام می‌تواند باعث سوءاستفاده برخی فعالان بازار شود که با افزایش قیمت کالاها، هزینه‌های زندگی را بیش از میزان واقعی افزایش می‌دهند.

"به جای تمرکز صرف بر افزایش قیمت، باید از راهکارهای غیرقیمتی برای کنترل مصرف بنزین استفاده کرد."

بر اساس تحلیل‌های ارائه شده، افزایش قیمت سوخت ممکن است تأثیر مستقیم بسیار کمی بر بازار داشته باشد، اما ایجاد چالش‌های تورمی و فشار بر معیشت دهک‌های پایین جامعه را به شدت افزایش می‌دهد.

مقایسه انحراف مصرف و قاچاق سوخت

یکی از نکات برجسته در بررسی وضعیت سوخت، تفاوت میان پدیده قاچاق و انحراف مصرف است. طبق گفته‌های همتی، در حالی که قاچاق سوخت عمدتاً در حوزه گازوئیل (حدود ۸۰ درصد) رخ می‌دهد، در حوزه بنزین این میزان بسیار کمتر است. با این حال، مسئله اصلی در پایتخت، انحراف سوخت است.

انحراف در بنزین به این معناست که صنایع با دریافت سوخت با قیمت‌های یارانه‌ای، آن را به جای مصرف در بخش‌های تعیین شده، به تولید مواد دیگری مانند رنگ یا سایر محصولات شیمیایی اختصاص می‌دهند.

راهکارهای جایگزین و ضرورت توسعه CNG

برای کاهش فشار بر شبکه بنزین، تقویت زیرساخت‌های گاز طبیعی فشرده (CNG) از جمله راهکارهای کلیدی است. آمارها نشان می‌دهند که سهم مصرف CNG در کشور با افت قابل توجهی از ۲۵ درصد به تنها ۱۳ درصد رسیده است.

• افزایش ظرفیت تولید در پالایشگاه‌ها برای حذف وابستگی به واردات.
• ارائه سیاست‌های تشویقی برای استفاده از گاز CNG در خودروها.
• بهبود کیفیت و عدد اکتان بنزین تولیدی برای حفظ سلامت خودروها.

در نهایت، مدیریت هوشمندانه انرژی مستلزم تفکیک تأمین سوخت از سیاست‌های تنبیهی قیمتی است تا از بروز بحران‌های اقتصادی و تورمی جلوگیری شود.