توقف صادرات عناصر نادر خاکی چین به آمریکا؛ بحران در زنجیره تأمین مواد استراتژیک

توقف صادرات عناصر نادر خاکی توسط برخی تأمین‌کنندگان چینی به ایالات متحده، موج جدیدی از تنش‌های ژئوپلیتیکی را در آستانه دیدار سران دو کشور برانگیخته است. این اقدام که در پی تحریم‌های نهادهای نظارتی آمریکایی صورت گرفته، دسترسی واشینگتن به مواد استراتژیک را با چالش جدی مواجه کرده است.

تنش در زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی

گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که برخی از شرکت‌های چینی از اوایل ماه اوت، پس از تحریم شدن «ائتلاف کسب‌وکار مسئول» (RBA) توسط پکن، از ارسال محموله‌های خود به مشتریان آمریکایی خودداری کرده‌اند. این تصمیم عمدتاً ناشی از ترس شرکت‌های چینی از مجازات‌های احتمالی پکن در صورت همکاری با برنامه‌های حسابرسی زنجیره تأمین ایالات متحده است.

«شرکت‌های چینی نگرانند که همکاری با چارچوب‌های ارزیابی آمریکایی، آن‌ها را در معرض تنبیه دولت پکن قرار دهد.»

پیامدهای اقتصادی و بازار عناصر نادر خاکی

محدودیت‌های عرضه‌شده باعث شده است که قیمت برخی از مواد بسیار حساس به بالاترین سطح تاریخی خود نزدیک شود. این مواد در صنایع استراتژیک نظیر هوافضا، تولید تراشه و صنایع نظامی کاربرد گسترده‌ای دارند.

سفر شی جین‌پینگ و چشم‌انداز دیپلماسی

این بحران در حالی رخ می‌دهد که تنها چند هفته تا سفر برنامه‌ریزی شده شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، به واشینگتن باقی مانده است. مقامات آمریکایی بارها خواستار پایبندی چین به تعهدات حاصل شده در نشست‌های بوسان و پکن برای تسهیل روند صدور مجوزهای صادرات شده‌اند.

با این حال، برخی منابع گزارش می‌دهند که شرکت‌های آمریکایی بیش از ۶ ماه است که در انتظار دریافت مجوزهای لازم برای واردات این مواد معدنی هستند. اگرچه در ماه ژوئیه محموله‌ای از ایتریوم به آمریکا ارسال شد، اما حجم صادرات همچنان بسیار کمتر از سطح سال گذشته است.

در نهایت، محدودیت‌های صادراتی چین بر عناصر نادر خاکی نه تنها امنیت تأمین مواد در آمریکا را تهدید می‌کند، بلکه می‌تواند فضای مذاکرات دیپلماتیک میان پکن و واشینگتن را در روزهای آتی با پیچیدگی‌های بیشتری روبرو کند.