سیلوسایبین؛ راهکاری نوین برای جلوگیری از آسیب‌های عصبی ناشی از شیمی‌درمانی

پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که استفاده از سیلوسایبین می‌تواند راهکاری نویدبخش برای مقابله با عوارض جانبی دردناک شیمی‌درمانی باشد. دانشمندان دریافته‌اند که این ماده می‌تواند از بروز آسیب‌های عصبی که اغلب پس از درمان سرطان باقی می‌مانند، پیشگیری کند.

چالش نوروپاتی در درمان سرطان

شیمی‌درمانی علی‌رغم نقش حیاتی در مبارزه با تومورها، اغلب منجر به آسیب به اعصاب محیطی می‌شود. این عارضه که با علائمی نظیر درد، گزگز، بی‌حسی و حساسیت شدید در دست‌ها و پاها شناخته می‌شود، می‌تواند کیفیت زندگی بیماران را به شدت کاهش داده و حتی روند درمان را با مشکل مواجه کند.

تحقیقات انجام شده در مرکز سرطان ام‌دی اندرسون دانشگاه تگزاس نشان می‌دهد که تجویز سیلوسایبین پیش از دوره‌های درمان، می‌تواند از این تخریب‌های عصبی جلوگیری کند.

سازوکار محافظتی سیلوسایبین در سلول‌ها

بررسی‌های دقیق علمی نشان داد که آسیب‌های ناشی از داروهایی مانند سیس‌پلاتین و پاکلیتاکسل، ریشه در اختلال عملکرد میتوکندری‌ها دارد. میتوکندری‌ها وظیفه تأمین انرژی را بر عهده دارند و در رشته‌های عصبی باید حرکت کنند تا انرژی به پایانه‌ها برسد.

این ماده با فعال‌سازی گیرنده سروتونین 5-HT2A، به حفظ جریان میتوکندری‌ها کمک کرده و از کمبود انرژی در پایانه‌های عصبی جلوگیری می‌کند. نکته حائز اهمیت این است که این اثر محافظتی، مانع از عملکرد ضدتوموری داروهای شیمی‌درمانی نمی‌شود.

آینده درمان بدون حالت روان‌گردانی

یکی از یافته‌های هیجان‌انگیز این پژوهش، کشف امکان استفاده از ترکیبات غیرتوهم‌زا است. محققان دریافتند که اگر ماده‌ای بتواند همان گیرنده سروتونین را فعال کند، می‌تواند بدون ایجاد حالت روان‌گردانی، از اعصاب محافظت نماید. این دستاورد می‌تواند مسیر تولید داروهای جدید و ایمن را هموار کند.

"نتایج فعلی بر پایه مدل‌های حیوانی است و استفاده خودسرانه از سیلوسایبین در دوران درمان توصیه نمی‌شود؛ ایمنی این روش باید در کارآزمایی‌های بالینی انسانی ثابت شود."

در نهایت، پژوهشگران قصد دارند در مرحله دوم کارآزمایی‌های بالینی، میزان اثربخشی این روش را بر روی بیماران مبتلا به سرطان سینه، روده‌ بزرگ و سرطان‌های سر و گردن بررسی کنند تا مشخص شود آیا سیلوسایبین می‌تواند شدت نوروپاتی را در انسان نیز کاهش دهد یا خیر.