تغییر نقش ناتو؛ کاهش حضور آمریکا در رزمایش وایکینگ شمالی

تغییر در ساختار قدرت نظامی در اقیانوس اطلس شمالی، با کاهش حضور مستقیم ایالات متحده در رزمایش‌های اخیر ناتو، خود را نشان داده است. در رزمایش وایکینگ شمالی، متحدان اروپایی و کانادایی با هدف مقابله با تهدیدات زیرسطحی، نقش محوری را ایفا کردند.

تغییر موازنه قدرت در رزمایش وایکینگ شمالی

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، در رزمایش اخیر که در نزدیکی ایسلند برگزار شد، کشتی‌ها و هواپیماهای آمریکایی در بخش عملیاتی دریایی حضور نداشتند. این در حالی است که واشنگتن به طور سنتی رهبری این تمرینات نظامی را بر عهده داشت. در عوض، نیروهای اروپایی با استفاده از تجهیزات پیشرفته خود، توانایی‌های دفاعی منطقه را به نمایش گذاشتند.

در این عملیات، تجهیزات زیر به کار گرفته شدند:

هواپیماهای شناسایی متعلق به نیروی هوایی آلمان
ناوهای جنگی و کشتی‌های تدارکاتی کانادا
جنگنده‌های پیشرفته بلژیکی

این رزمایش تحت فرماندهی دریاسالار فرانسوی، نیکولاس مولیتور، با هدف تقویت امنیت در مسیرهای حیاتی اقیانوس اطلس انجام شد.

اهمیت استراتژیک منطقه شکاف GIUK

تمرکز اصلی این تمرینات نظامی بر منطقه حساس شکاف GIUK قرار داشت؛ مسیری استراتژیک که میان گرینلند، ایسلند و بریتانیا قرار گرفته است. این منطقه به عنوان گلوگاه اصلی برای عبور زیردریایی‌های هسته‌ای روسیه از شبه‌جزیره کولا به سمت اقیانوس اطلس شناخته می‌شود.

«عدم حضور مستقیم تجهیزات نظامی آمریکا در رزمایشی که همواره تحت مدیریت واشنگتن بوده، نشانه‌ای قابل توجه از تغییر مسئولیت‌ها در ناتو است.»
— یوناس آلاسون، وزیر دفاع ایسلند

کنترل این شکاف برای امنیت زیرساخت‌های حیاتی، از جمله کابل‌های زیردریایی اینترنتی و خطوط لوله انرژی، برای کشورهای عضو ناتو یک اولویت غیرقابل انکار محسوب می‌شود.

حضور غیرمستقیم ایالات متحده در منطقه

با وجود حذف آمریکا از بخش عملیاتی دریایی، این کشور همچنان در لایه‌های پشتیبانی حضور دارد. مهندسان نیروی دریایی ایالات متحده در حال مشارکت در توسعه زیرساخت‌های نظامی در پایگاه هوایی کفلاویک هستند. همچنین، تمرکز نیروهای دریایی آمریکا در مناطق دیگر از جمله خاورمیانه و کارائیب، باعث شده است که نقش اروپا در مدیریت امنیت اطلس شمالی پررنگ‌تر شود.

در نهایت، این تحول نشان‌دهنده گذار از مدل رهبری تک‌قطبی به سمت مدیریت مشترک میان متحدان اروپایی و کانادا در پاسخ به فعالیت‌های فزاینده روسیه در آب‌های شمال است.