ممنوعیت ورود گردشگران به زیستگاه مرال‌ها در فصل گاوبانگی جنگل هیرکانی

فصل گاوبانگی در دل جنگل‌های هیرکانی، با آغاز آوازهای پرطنین مرال‌ها، همزمان با چالش جدی مدیریت گردشگری و تهدید بقای این گونه ارزشمند روبه‌رو شده است. ورود بی‌ضابطه طبیعت‌گردان و آفرودسواران به زیستگاه‌های حساس، آرامش حیوانات را بر هم زده و زنجیره تولیدمثل آن‌ها را با مخاطره مواجه کرده است.

تهدیدهای ناشی از گردشگری بی‌ضابطه در جنگل هیرکانی

در حالی که صدای بانگ مرال‌ها نشانه آغاز فصل جفت‌یابی است، این صدا می‌تواند به مسیری برای شکارچیان تبدیل شود. حضور گروه‌های گردشگری با استفاده از نورافکن‌های شبانه، صدای خودروهای آفرود و رفتارهای آسیب‌زا مانند تقلید صدای حیوان، باعث ایجاد استرس شدید در این پستانداران می‌شود.

کارشناسان هشدار می‌دهند که این مزاحمت‌ها می‌تواند منجر به موارد زیر شود:

• اختلال در رفتار طبیعی: هدر رفتن انرژی حیوانات در رقابت‌های بی‌هدف.
• کاهش نرخ زادآوری: عدم جفت‌گیری برخی از ماده‌ها به دلیل استرس محیطی.
• آشکار شدن محل تجمع: تسهیل کار متخلفان و شکارچیان غیرمجاز.

موانع حفاظتی و چالش‌های مدیریت زیستگاه

با وجود اهمیت بالای این دوره، مدیریت مناطق حفاظت‌شده با چالش‌های ساختاری روبه‌رو است. کمبود نیروی انسانی و وسایل نقلیه، حفاظت از پهنه‌های وسیع جنگلی را دشوار کرده است.

ممنوعیت ورود گردشگران به زیستگاه مرال‌ها

مقامات محیط زیست و قوه قضاییه استان گلستان موضع صریحی در قبال این موضوع اتخاذ کرده‌اند. طبق دستورات جدید، برگزاری هیچ‌گونه تور طبیعت‌گردی در مناطق زیستگاه گوزن قرمز طی فصل گاوبانگی ممنوع است.

"هیچ دستگاهی حق صدور مجوز برای ورود تورهای گردشگری به زیستگاه گوزن قرمز در فصل گاوبانگی را ندارد." — محمود اسپانلو، رئیس کل دادگستری استان گلستان

برای جبران کمبود نیرو، از ظرفیت تشکل‌های مردم‌نهاد و افراد آموزش‌دیده در قالب «حفاظت مشارکتی» استفاده می‌شود تا امنیت زیستگاه در حساس‌ترین زمان سال تضمین گردد.

نتیجه‌گیری: حفظ آرامش جنگل‌های هیرکانی در فصل گاوبانگی، پیش‌شرط بقای گونه مرال است. مدیریت صحیح اکوتوریسم و محدود کردن حضورهای غیرضروری، تنها راه جلوگیری از آسیب‌های جبران‌ناپذیر به این میراث طبیعی است.