ضرورت شتاب در اجرای طرح‌های آبخیزداری در کهگیلویه و بویراحمد

طرح‌های آبخیزداری در استان کهگیلویه و بویراحمد به دلیل نرخ بالای فرسایش خاک و مدیریت منابع آب، به یکی از اولویت‌های اصلی حفاظت از محیط زیست در این منطقه تبدیل شده است.

استان کهگیلویه و بویراحمد با داشتن بیش از یک میلیون و ۵۵۰ هزار هکتار عرصه آبخیز، نقش مهمی در تأمین منابع آبی کشور ایفا می‌کند. با این حال، نرخ فرسایش سالانه ۱۵ تن خاک در هر هکتار و جابه‌جایی ۱۳ تن رسوب، ضرورت مداخله سریع را نشان می‌دهد.

چالش‌های منابع طبیعی و ضرورت مدیریت روان‌آب‌ها

میانگین بارندگی سالانه در این استان حدود ۷۳۵ میلی‌متر برآورد می‌شود که بخش بزرگی از آن به صورت روان‌آب در عرصه‌های طبیعی از دست می‌رود. عوامل متعددی از جمله شیب‌های تند زمین، بارش‌های رگباری و تغییرات اقلیمی، مدیریت این منابع را دشوارتر کرده است.

برای مقابله با این چالش‌ها، اقدامات زیر در دستور کار قرار دارد:

• کنترل فرسایش خاک و کاهش رسوب در رودخانه‌ها
• تقویت و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی
• مدیریت هوشمند روان‌آب‌های سطحی
• افزایش تاب‌آوری عرصه‌های طبیعی در برابر خشکسالی

جزئیات بودجه و عملیات اجرایی در مناطق مختلف

در سال گذشته، مبلغ ۵۵۰ میلیارد ریال برای اجرای پروژه‌های حفاظتی در نقاط مختلف استان اختصاص یافته است. این اعتبارات شامل عملیات‌های متنوعی در شهرستان‌های مختلف است.

همچنین پیش‌بینی می‌شود ۲۰ سازه جدید برای کنترل روان‌آب‌ها در مناطق مختلف احداث شود تا از هدررفت آب جلوگیری شده و به ذخایر زیرزمینی منتقل گردد.

دستاوردهای تاکنون در حوزه آبخیزداری استان

تاکنون بیش از ۲.۶ میلیون مترمکعب سازه آبخیزداری در سطح استان ساخته شده است. این زیرساخت‌ها شامل انواع بندهای رسوب‌گیر، سازه‌های خشکه‌چین و بندهای گابیونی برای کنترل سیلاب هستند.

«بیلان آبی استان حدود ۱۱.۴ میلیارد مترمکعب است که تقریباً ۱۰ درصد از کل بیلان آبی کشور را شامل می‌شود؛ این ظرفیت باید با دقت مدیریت شود.»

مناطق مهمی نظیر آبدهگاه، میان‌تنگان، لیشتر و سپیدار از جمله حوزه‌هایی هستند که تاکنون از مزایای این سازه‌ها بهره‌مند شده‌اند.

در نهایت، توسعه عملیات‌های مکانیکی و بیولوژیک در کنار تکمیل سازه‌های کنترل سیل، کلید اصلی حفاظت از منابع خاک و آب در کهگیلویه و بویراحمد برای مقابله با اثرات تغییرات اقلیمی خواهد بود.