صادرات مس ایران به چین؛ تمرکز بر محصولات با ارزش افزوده بالا

توسعه صادرات مس ایران به چین و تمرکز بر محصولات با ارزش افزوده بالا، از محورهای اصلی راهبرد جدید بازرگانی کشور برای نفوذ در بازارهای جهانی است. رایزن بازرگانی ایران در شانگهای بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های عظیم بازار چین برای عرضه مشتقات مسی تاکید کرده است.

تحلیل وضعیت صادرات مس ایران در بازارهای جهانی

مسعود استادحسین، رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در شانگهای، با بررسی آمارهای صادراتی اعلام کرد که مجموع فروش محصولات مسی ایران به بازارهای جهانی در سال ۲۰۲۴ میلادی به رقم ۶۱۸ میلیون دلار رسیده است. بر اساس این آمار، ایران در جایگاه پنجاهمین صادرکننده مس در جهان قرار گرفته است.

در میان مقاصد صادراتی، ترکیه با جذب ۴۷۴ میلیون دلار در رتبه نخست قرار دارد، اما چین با جذب ۱۲۶ میلیون دلار، به عنوان دومین بازار بزرگ و مهم‌ترین مقصد صادراتی ایران در خارج از منطقه غرب آسیا شناخته می‌شود. تداوم روند صادرات غیرنفتی به این کشور نیز در سال ۲۰۲۶ مشهود بوده است.

فرصت‌های طلایی در حوزه مشتقات شیمیایی مس

یکی از مهم‌ترین بخش‌های استراتژیک که نیاز به توجه ویژه دارد، صادرات مشتقات شیمیایی مس نظیر سولفات مس و اکسیدهای مس است. بازار جهانی سولفات مس در سال ۲۰۲۶ به ارزش تقریبی ۱.۳۵ میلیارد دلار رسیده و با نرخ رشد سالانه ۶.۵ درصد، پتانسیل بالایی برای تولیدکنندگان ایرانی فراهم کرده است.

رشد تقاضا در منطقه آسیا-اقیانوسیه با نرخ ۸.۱ درصد، نشان‌دهنده سرعت بالای این بازار است. همچنین افزایش قیمت سولفات مس در چین از ۲ هزار و ۳۰۵ دلار در ابتدای سال ۲۰۲۵ به ۲ هزار و ۹۰۹ دلار در نیمه دوم سال ۲۰۲۶، حاشیه سود بسیار مناسبی را برای شرکت‌های فعال ایرانی فراهم آورده است.

چالش‌ها و راهکارهای توسعه صادرات مس

با وجود ظرفیت‌های موجود، چالش‌هایی نظیر رقابت شدید کاتدهای کنگو، هزینه‌های تسویه مالی غیرمستقیم، نقش واسطه‌ای ترکیه و محدودیت‌های داخلی در حوزه انرژی، مسیر صادرات را دشوار کرده است. برای مقابله با این موانع، راهکارهای زیر پیشنهاد شده است:

• تغییر الگوی صادرات از کاتد به محصولات نیمه‌ساخته مانند ورق، لوله و پروفیل
• توسعه واحدهای فرآوری کوچک‌مقیاس در مناطق آزاد جنوبی مانند چابهار و بندرعباس
• استفاده از روش تهاتر مواد اولیه با تجهیزات معدنی مدرن
• نوسازی تجهیزات تولیدی و مدیریت هوشمند مصرف انرژی

در نهایت، با اجرای این سیاست‌ها و تقویت زنجیره ارزش، انتظار می‌رود سهم ایران از بازار رو به رشد چین تا سال ۱۴۰۹ افزایش یافته و جایگاه این کشور در زنجیره ارزش جهانی فلزات استراتژیک تثبیت شود.