کودکان کار؛ تغییر رویکرد به سمت مدل خانواده‌محور و بازگشت به تحصیل

سازمان بهزیستی کشور با تغییر استراتژی از «جمع‌آوری و نگهداری» به سمت «توانمندسازی خانواده»، تلاش می‌کند چالش‌های بنیادین کودکان کار را با تمرکز بر بازگشت به مدرسه و مداخلات اجتماعی حل کند.

تغییر پارادایم در مواجهه با کودکان کار

در نشست تخصصی اخیر با حضور مقامات مسئول، تأکید شد که مسئله کودکان کار تنها به حضور آن‌ها در خیابان محدود نمی‌شود؛ بلکه ریشه‌های این پدیده در فقر و مشکلات ساختاری خانواده‌ها نهفته است. رویکرد جدید سازمان بهزیستی، به جای جداسازی کودک، بر تقویت پیوندهای خانوادگی و استفاده از ظرفیت‌های سازمان‌های مردم‌نهاد استوار است.

"تا زمانی که وضعیت اقتصادی و اجتماعی خانواده تغییر نکند، امکان بازتولید چرخه کودکان کار وجود خواهد داشت."

آمارهای کلیدی و حمایت‌های آموزشی

سید جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی، آمارهای مهمی را در مورد وضعیت کودکان تحت پوشش منتشر کرد:

هدف اصلی سازمان در سال جاری، بازگرداندن تمامی کودکان شناسایی‌شده به چرخه آموزش است. به همین منظور، سازمان بهزیستی متعهد شده در صورت برخورد مدارس با ثبت‌نام کودکان فاقد مدارک، موضوع را با پیگیری جدی دنبال کند.

مدل‌های نوین: از مراکز روزانه تا توانمندسازی

برای جلوگیری از آسیب‌های اجتماعی، مدل‌های جدیدی از جمله مراکز روزانه و پردیس‌های توانمندسازی در حال اجراست. این مراکز به کودکان اجازه می‌دهند در طول روز از خدمات آموزشی و مهارت‌آموزی بهره‌مند شوند و شب‌ها در کنار خانواده خود باشند.

استراتژی‌های کلیدی در مدیریت آسیب‌ها:

• غربالگری استعدادها: ارزیابی شخصیت و علایق کودکان در سنین ۱۳ سالگی.
• مهارت‌آموزی هدفمند: ارائه آموزش‌های حرفه‌ای در سنین ۱۷ و ۱۸ سالگی.
• حمایت‌های بین‌راهی: استفاده از تسهیلگران شغلی برای جلوگیری از شکست در بازار کار.
• سلامت اجتماعی خانواده: پیشگیری از آسیب‌های ناشی از طلاق و بحران‌های خانوادگی.

چالش مدارک هویتی و راهکارهای قانونی

یکی از موانع اصلی در مسیر بازگشت کودکان کار به مدارس، نداشتن مدارک شناسنامه‌ای یا اقامتی است. با این حال، دستورالعمل‌های جدیدی برای صدور کدهای مربوطه و تسهیل ثبت‌نام کودکان زیر ۱۸ سال، فارغ از وضعیت مجوزهای آن‌ها، تدوین شده است تا هیچ کودکی از حق تحصیل محروم نماند.

نتیجه‌گیری

تغییر رویکرد از مدل‌های سنتی نگهداری به سمت مدل‌های خانواده‌محور و توانمندسازی، گامی حیاتی در جهت حل ریشه‌ای مسئله کودکان کار است. تمرکز بر آموزش، حمایت معیشتی خانواده‌ها و استفاده از ظرفیت‌های مردمی، کلید اصلی جلوگیری از بازگشت این کودکان به چرخه فقر و کار در خیابان خواهد بود.