دیابت نوع ۱ احتمالا دو بیماری مجزا است؛ کشف جدید در ژنتیک پزشکی

پژوهش‌های جدید علمی نشان می‌دهند که دیابت نوع ۱ برخلاف تصورات پیشین، لزوماً یک بیماری واحد نیست و احتمالاً از دو اختلال کاملاً مجزا و متمایز تشکیل شده است. این یافته که بر پایه تحلیل دقیق داده‌های ژنتیکی هزاران بیمار به‌دست آمده، می‌تواند تحولی بنیادین در استراتژی‌های درمانی و پیشگیری از این بیماری خودایمنی ایجاد کند.

تجزیه و تحلیل ژنتیکی؛ تفکیک دو الگوی اصلی

دانشمندان با بررسی اطلاعات ژنتیکی بیش از ۲۳ هزار نفر، به این نتیجه رسیدند که تفاوت‌های زیستی میان دو گروه اصلی مبتلایان به دیابت نوع ۱ بسیار عمیق است. این مطالعه که توسط تیم‌های پژوهشی از ایالات متحده و بریتانیا انجام شده، بر روی دو شناسه ژنتیکی کلیدی تمرکز داشت:

• الگوی HLA-DR3: مرتبط با واکنش‌های ایمنی خاص.
• الگوی HLA-DR4: دارای سازوکار تهاجمی متفاوت در سیستم ایمنی.

نتایج منتشر شده در ژورنال تخصصی Diabetologia تأکید می‌کند که این دو زیرشاخه از نظر علمی مستقل از یکدیگر محسوب می‌شوند.

تفاوت در سازوکارهای بیولوژیک و سلول‌های ایمنی

نکته حائز اهمیت در این پژوهش، تفاوت در منشأ بیولوژیکی بروز بیماری است. در حالی که در گروه اول، سلول‌های ایمنی موسوم به «ماست‌سل» نقش محوری را در بروز التهاب ایفا می‌کنند، در گروه دوم، «سلول‌های تی» (T Cells) به عنوان ارتش مستقیم سیستم ایمنی، مستقیماً به بافت تولیدکننده انسولین در لوزالمعده حمله می‌کنند.

"تفاوت میان این دو زیرشاخه در دیابت نوع ۱، از نظر ژنتیکی با تفاوت میان بیماری‌های روانی اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی قابل مقایسه است."

آینده درمان‌های شخصی‌سازی شده

شناسایی این دو مسیر مجزا، مسیر آینده مراقبت‌های پزشکی را تغییر خواهد داد. اگر عوامل محرک دیابت نوع ۱ در بدن افراد متفاوت باشد، رویکردهای دارویی نیز باید به صورت اختصاصی برای هر گروه طراحی شوند. این کشف اجازه می‌دهد تا در کارآزمایی‌های بالینی آینده، اثربخشی داروها با دقت بسیار بیشتری بر روی ساختارهای ژنتیکی مشخص سنجیده شود.

در نهایت، این یافته علمی گامی بزرگ به سوی پزشکی دقیق است که در آن درمان‌ها به جای برخورد کلی با یک بیماری، بر اساس ویژگی‌های منحصربه‌فرد بیولوژیک هر بیمار تنظیم می‌شوند.