تحول در حکمرانی پارک‌های فناوری؛ حرکت به سوی مدیریت شبکه‌ای و تخصص‌محور

معاون فناوری وزارت علوم، بر لزوم گذار از مدیریت سنتی به سمت حکمرانی یکپارچه و هوشمند در زیست‌بوم علم و فناوری تأکید کرد. وی اظهار داشت که برای پاسخگویی به نیازهای روز، پارک‌های فناوری باید از مدل‌های متمرکز فاصله گرفته و به سمت ساختارهای تخصص‌محور حرکت کنند.

تحول در ساختار تصمیم‌سازی پارک‌های فناوری

محمدنبی شهیکی در نشست دبیران کمیسیون‌های هیأت امنا، با اشاره به ورود کشور به دوره جدیدی از توسعه، بر ضرورت بازآرایی نهادی در زیست‌بوم نوآوری تصریح کرد. وی معتقد است افزایش منابع دولتی یا توسعه فیزیکی پارک‌ها به تنهایی کافی نیست و باید در حوزه‌های زیر تحول ایجاد شود:

• اصلاح سازوکار واگذاری اراضی و زیرساخت‌ها
• افزایش نقش‌آفرینی بخش خصوصی در پروژه‌های فناورانه
• تنوع‌بخشی به ابزارهای تأمین مالی متناسب با ریسک
• تبدیل ظرفیت‌های علمی به ارزش‌های اقتصادی و اجتماعی

تفکیک تخصصی میان تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری

یکی از محورهای اصلی این راهبرد جدید، ایجاد معماری جدید در هیأت امنای پارک‌های فناوری است. طبق این رویکرد، وظایف به شرح زیر تقسیم می‌شود:

این تفکیک باعث می‌شود که موضوعات پیش از رسیدن به سطح تصمیم‌گیری، از منظر کارشناسی و چندجانبه بررسی شوند تا کیفیت تصمیمات ارتقا یابد.

حکمرانی شبکه‌ای و بومی‌سازی الگوها

با توجه به وجود بیش از ۱۶۰ هزار واحد فناور در قالب ۶۰ پارک مختلف، مدیریت متمرکز دیگر کارآمد نیست. معاون فناوری وزارت علوم پیشنهاد داد که تجربه‌ها در این شبکه به اشتراک گذاشته شود تا از مدل حکمرانی شبکه‌ای استفاده گردد.

"قرار نیست برای همه پارک‌ها یک نسخه کاملاً یکسان داشته باشیم؛ بلکه باید چارچوبی مشترک ایجاد کنیم که قابلیت بومی‌سازی متناسب با شرایط هر استان را داشته باشد."

در نهایت، هدف از این اصلاحات، کاهش لایه‌های اداری و افزایش حداکثری بهره‌وری از تخصص مدیران و کارشناسان در فرآیند هدایت زیست‌بوم نوآوری است.

در مجموع، تحول در نظام حکمرانی پارک‌های فناوری، زیربنای اصلی برای اصلاحات در تأمین مالی و توسعه زیرساخت‌های علمی کشور محسوب می‌شود.