آزمون حاکمیت عراق؛ خروج ائتلاف نظامی آمریکا و چالش‌های امنیتی پیش رو

با نزدیک شدن به پایان ماه جاری میلادی، عراق در آستانه یک آزمون دشوار برای اثبات حاکمیت ملی خود قرار گرفته است. خروج نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده، با وجود وعده‌های توسعه و رفاه، نگرانی‌های عمیقی را در مورد امنیت مرزها و کنترل گروه‌های مسلح داخلی برانگیخته است.

زمان تعیین شده برای خروج نیروهای ائتلاف

ارتش عراق رسماً تأیید کرد که ماموریت نیروهای بین‌المللی ائتلاف در این کشور تا پایان ماه سپتامبر به پایان می‌رسد. سپتامبر ۳۰ میلادی، تاریخ نهایی برای پایان عملیات نظامی و آغاز مرحله جدیدی از همکاری‌های دو جانبه تعیین شده است.

بر اساس توافق سال ۲۰۲۴ میان بغداد و واشینگتن، این خروج شامل موارد زیر است:

• 철خروج کامل نیروهای نظامی از پایگاه‌های اصلی
• تخلیه سامانه‌های پدافند هوایی مستقر در اربیل
• انتقال مدیریت امنیت به نیروهای مسلح عراق

چالش‌های امنیتی و خلاء پدافندی

یکی از بحرانی‌ترین مسائل در این گذار، خروج سامانه‌های موشکی پاتریوت از منطقه کردستان است. کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون این پوشش هوایی، شمال عراق در برابر تهدیدات موشکی و پهپادی بسیار آسیب‌پذیر خواهد بود.

"اگر ایران به ارسال پهپاد و موشک ادامه دهد، در نبود سامانه‌های آمریکایی چه کسی از آسمان اربیل دفاع خواهد کرد؟"

این پرسش نشان‌دهنده شکاف امنیتی بزرگی است که می‌تواند منجر به افزایش نفوذ منطقه‌ای قدرت‌های همسایه در خاک عراق شود.

مبارزه با گروه‌های مسلح و کنترل سلاح‌ها

در کنار مسائل خارجی، علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، با تمرکز بر امنیت داخلی، ضرب‌الاجلی را برای گروه‌های مسلح غیردولتی تعیین کرده است. هدف دولت، انحصار استفاده از سلاح در اختیار نیروهای رسمی است.

با این حال، مقاومت گروه‌هایی مانند کاتیب حزب‌الله و سایر جناح‌های مسلح، مسیر رسیدن به این هدف را دشوار کرده است. خالی بودن پست‌های کلیدی در وزارتخانه‌های دفاع و کشور، مدیریت این بحران را پیچیده‌تر از پیش ساخته است.

تغییر رویکرد استراتژیک ایالات متحده

تحلیلگران معتقدند خروج از عراق به معنای قطع کامل ارتباط نیست، بلکه بخشی از تغییر استراتژی دولت ترامپ برای کاهش هزینه‌های نظامی و تمرکز بر ابعاد اقتصادی است. واشینگتن قصد دارد حضور خود را از حالت نظامی مستقیم به همکاری‌های اطلاعاتی و ضدتروریستی در سطح سفارتخانه‌ها محدود کند.

در نهایت، موفقیت این دوران گذار به توانایی دولت بغداد در بازسازی اقتدار خود و مدیریت تنش‌های داخلی بستگی دارد تا از بروز یک خلاء امنیتی خطرناک جلوگیری شود.