تعهدات ایران در NPT؛ گروسی از عدم دسترسی آژانس به تأسیسات هسته‌ای گفت

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در جریان نشست شورای حکام در وین، بر پایداری تعهدات ایران تحت پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) تأکید کرد و از عدم شفافیت در گزارش‌های اخیر ابراز نگرانی نمود.

چالش‌های نظارتی و عدم دسترسی به سایت‌ها

مدیرکل آژانس اعلام کرد که در آخرین دوره گزارش‌دهی، هیچ داده یا اطلاعات جدیدی از سوی تهران در مورد وضعیت مواد یا تأسیسات هسته‌ای ارائه نشده است. وی خاطرنشان کرد که بازرسان آژانس برای انجام عملیات راستی‌آزمایی میدانی، با محدودیت‌های جدی مواجه بوده و امکان دسترسی به برخی سایت‌ها برای آن‌ها فراهم نشده است.

این عدم دسترسی، توانایی آژانس را در پایش دقیق وضعیت موجودی اورانیوم و سلامت تأسیسات پس از حوادث ژوئن ۲۰۲۵ با چالش مواجه کرده است.

تعهدات حقوقی و توافق قاهره

طبق اظهارات گروسی، ایران بر اساس «توافق قاهره» موظف است جزئیات دقیق مربوط به تغییرات موجودی مواد هسته‌ای و دلایل عدم همکاری با بازرسان را ارائه دهد. وی تأکید کرد:

«ایران همچنان عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است و این عضویت، تعهدات قانونی آن را از بین نبرده است.»

گروسی همچنین اشاره کرد که اگرچه موضع فعلی تهران بر عدم همکاری تا رسیدن به یک توافق سیاسی گسترده‌تر است، اما آژانس این منطق را برای توقف فعالیت‌های نظارتی نمی‌پذیرد.

آینده دیپلماسی و پرونده هسته‌ای

در پاسخ به پرسش‌ها درباره احتمال ارجاع پرونده به شورای امنیت سازمان ملل، مدیرکل آژانس اعلام کرد که در حال حاضر قطعنامه مشخصی در این زمینه تصویب نشده است. او ضمن تأکید بر بی‌طرفی خود در قبال تصمیمات شورای حکام، بر ضرورت بازگشت به میز مذاکره و استفاده از ابزارهای دیپلماتیک برای حل‌وفصل اختلافات تأکید ورزید.

وی در پایان خاطرنشان کرد که مسئله ایمنی بازرسان نباید مانعی برای پیشبرد فرآیندهای راستی‌آزمایی باشد و آژانس همچنان به وظایف خود در قبال برنامه هسته‌ای ایران ادامه خواهد داد.

نتیجه‌گیری: با تأکید گروسی بر پایداری تعهدات NPT، فشار بر تهران برای شفاف‌سازی وضعیت تأسیسات و ارائه فهرست مواد هسته‌ای افزایش یافته است تا از بروز بحران‌های حقوقی بیشتر در سطح بین‌المللی جلوگیری شود.