گزارش دیتاک: رفتار چندسکویی کاربران ایرانی در زمان قطعی اینترنت

گزارش جدید دیتاک نشان می‌دهد که محدودیت‌های گسترده اینترنت در ایران، به‌جای کوچ کردن کاربران از شبکه‌های اجتماعی خارجی، منجر به شکل‌گیری الگوی استفاده چندسکویی شده است. در واقع، کاربران ایرانی با افزایش تعداد حساب‌های فعال خود در پلتفرم‌های مختلف، سعی کرده‌اند دسترسی به خدمات مورد نیاز خود را در زمان قطعی‌ها حفظ کنند.

تحلیل رفتار کاربران در دوران قطعی اینترنت

بر اساس داده‌های منتشر شده، کاربران در بازه زمانی 15 ماهه اخیر، مجموعاً 116 روز را با قطعی یا محدودیت شدید اینترنت سپری کرده‌اند. این وضعیت که بخش بزرگی از آن در بهار سال 1405 رخ داده، تأثیرات عمیقی بر اقتصاد دیجیتال گذاشته است؛ به‌طوری که برآوردهای رسمی خسارت روزانه را بین 500 تا 5000 میلیارد تومان تخمین می‌زنند.

با این حال، برخلاف تصور عمومی، مهاجرت از پلتفرم‌های بین‌المللی به جایگزین‌های داخلی به صورت کامل صورت نگرفته است. در عوض، میانگین حساب‌های فعال به ازای هر کاربر از 1.5 به 3 حساب افزایش یافته که نشان‌دهنده تلاش برای حضور هم‌زمان در فضای داخلی و خارجی است.

وضعیت پلتفرم‌های داخلی و خارجی

در میان شبکه‌های اجتماعی خارجی، اینستاگرام و تلگرام با حدود 42 تا 43 میلیون کاربر فعال، همچنان جایگاه پررنگ خود را حفظ کرده‌اند. در مقابل، پلتفرم‌های بومی نیز رشد چشمگیری را تجربه کرده‌اند که در جدول زیر خلاصه شده است:

بله و روبیکا؛ پیشتازان رشد در شرایط بحرانی

در بررسی روند رشد پیام‌رسان‌های بومی، پیام‌رسان بله با ثبت رشد خیره‌کننده 270 درصدی، موفق‌ترین عامل در جذب کاربر در دوران محدودیت‌ها بوده است. این پلتفرم با ارائه خدمات متنوعی از جمله خدمات بانکی و مالی، توانسته است از یک پیام‌رسان ساده به یک اپلیکیشن کاربردی برای زندگی روزمره تبدیل شود.

"تنوع خدمات ارائه شده توسط پلتفرم بله، از جمله امکانات مالی و عمومی، عامل اصلی جذب کاربران در زمان محدودیت‌های اینترنتی بوده است."

از سوی دیگر، روبیکا نیز با بهره‌گیری از محتوای سرگرم‌کننده مانند تماشای رایگان فیلم و سریال، توانسته است مرز 42 میلیون کاربر را پشت سر بگذارد. در مقابل، پلتفرم ایتا به دلیل چالش‌های زیرساختی و محدودیت در حجم فایل‌ها، نتوانست با همان سرعت سایر رقبا رشد کند.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

گزارش دیتاک نشان می‌دهد که رفتار کاربران ایرانی در مواجهه با محدودیت‌ها، به سمت حذف کامل شبکه‌های خارجی نیست، بلکه به سمت گسترش سبد پلتفرمی حرکت کرده است. این موضوع برای کسب‌وکارها یک پیام حیاتی دارد: برای حفظ ارتباط با مشتریان، حضور در چندین پلتفرم (هم داخلی و هم خارجی) دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.