قیمت نفت در آستانه عبور از 100 دلار؛ بحران عرضه و تنش‌های منطقه‌ای

بازار جهانی انرژی با افزایش شدید تنش‌های ژئوپلیتیک، شاهد جهش چشمگیر قیمت‌ها است. قیمت نفت در معاملات اخیر به نزدیکی مرز 100 دلار در هر بشکه رسیده و تحلیل‌گران بر این باورند که بحران زنجیره تأمین و درگیری‌های منطقه‌ای، مسیر صعودی این کالای استراتژیک را هموار کرده است.

بهای نفت خام برنت در طول روز جاری برای نخستین بار از اواخر ژوئیه گذشته، توانست از سطح 98 دلار عبور کند. این جهش قیمتی در حالی رخ می‌دهد که نگرانی‌ها از اختلال در مسیرهای انتقال نفت میان‌کشتی، به شدت افزایش یافته است.

تنش‌های منطقه‌ای و تهدید شریان‌های حیاتی انرژی

حملات اخیر به تأسیسات نفتی آرامکو در جازان عربستان، جرقه جدیدی بر آتش تنش‌های موجود در منطقه بود. کارشناسان ارشد ریسک‌های جهانی معتقدند که تمرکز اصلی بازار اکنون بر روی احتمال اختلال در خدمات انتقال نفت در خارج از خلیج فارس است؛ منطقه‌ای که به عنوان شریان حیاتی تجارت انرژی شناخته می‌شود.

"با گسترش حملات به خطوط کشتیرانی، احتمال صعود قیمت نفت برنت تا مرز 120 دلار در هر بشکه بسیار محتمل است."

این سناریوی صعودی، با توجه به تخلیه مداوم ذخایر استراتژیک و کاهش حجم نفت روی آب، از سوی بسیاری از موسسات بزرگ مالی و انرژی تایید شده است.

بحران در بازار فرآورده‌های پالایشی و ذخایر جهانی

نکته قابل توجه در وضعیت فعلی، شکاف قیمتی میان نفت خام و سوخت‌های پالایشی است. در حال حاضر، قیمت عمده‌فروشی گازوئیل در بازارهای آمریکا و اروپا به سطوح تاریخی دست یافته است. در برخی موارد، بهای گازوئیل به بیش از دو برابر قیمت نفت خام رسیده که نشان‌دهنده فشار بی‌سابقه بر ظرفیت‌های پالایشی منطقه است.

وضعیت ذخایر جهانی نیز نگران‌کننده به نظر می‌رسد:

• کاهش ذخایر: کاهش بیش از 400 میلیون بشکه ذخایر نفت در خارج از چین.
• بازگشت چین: ورود مجدد خریداران چینی به بازار برای تأمین نیازهای خود.
• فلج پالایشگاه‌ها: آسیب دیدن بیش از 30 درصد توان پالایشی روسیه در اثر حملات پهپادی.

چشم‌انداز آینده؛ عبور از بحران یا صعود بی‌بازگشت؟

بسیاری از معامله‌گران بر این باورند که وضعیت عادی در تنگه هرمز به زودی باز نخواهد گشت و جریان روزانه 20 میلیون بشکه نفت با ریسک‌های بسیار بالایی همراه است. با توجه به روند فعلی، یا باید قیمت نفت برای حفظ توازن عرضه و تقاضا جهش بیشتری داشته باشد و یا قیمت فرآورده‌های پالایشی به رکوردهای جدیدی دست یابد.

در نهایت، با توجه به مصرف مداوم ذخایر استراتژیک، بازار انرژی در آستانه یک دوره طولانی از نوسانات شدید و قیمت‌های بالا قرار دارد که می‌تواند اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.