فیلترشکن؛ بازار ۱۰۵ هزار میلیارد تومانی ابزارهای عبور از فیلترینگ در ایران

گزارش‌های آماری جدید از وضعیت دسترسی به اینترنت در ایران نشان می‌دهد که فیلترشکن به یکی از ابزارهای حیاتی و پرطرفدار برای اکثریت کاربران تبدیل شده است. این پدیده نه تنها یک نیاز تکنولوژیک، بلکه به یک بازار اقتصادی عظیم با ابعاد میلیاردی تبدیل شده که تحت تأثیر مستقیم محدودیت‌های شبکه فعالیت می‌کند.

میزان نفوذ ابزارهای عبور از فیلترینگ در میان کاربران

بر اساس تحلیل‌های منتشر شده توسط دیتاک، نرخ استفاده از فیلترشکن در میان شهروندان ایرانی به رقم خیره‌کننده ۷۵ درصد رسیده است. این آمار به این معناست که از هر چهار نفر، سه نفر برای انجام امور روزمره آنلاین خود به این ابزارها وابستگی دارند.

نکته قابل توجه دیگر، جنبه اقتصادی این موضوع است؛ به طوری که حداقل یک‌سوم از این کاربران، هزینه‌های مستقیم برای تهیه خدمات وی‌پی‌ان پرداخت می‌کنند. این روند باعث شده تا بخشی از درآمد خانوارها صرف هزینه‌هایی شود که مستقیماً با دسترسی به فضای آزاد اینترنت مرتبط است.

نوسانات شدید قیمت در زمان اختلالات اینترنت

بازار وی‌پی‌ان در ایران به شدت با وضعیت پایداری شبکه در ارتباط است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در دوره‌های بحرانی و قطعی اینترنت، قیمت‌ها با جهش‌های غیرمنطقی همراه می‌شوند.

یکی از نمونه‌های بارز این بی‌ثباتی، افزایش ۲۳۴ برابری قیمت یک بسته ۳۰ گیگابایتی بود که در زمان اوج خاموشی از ۵۰ هزار تومان به رقم ۱۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسید.

ابعاد اقتصادی بازار عظیم ابزارهای عبور از فیلترینگ

برآوردها حاکی از آن است که حجم معاملات در بازار ابزارهای عبور از فیلترینگ سالانه به رقم ۱۰۵ هزار میلیارد تومان می‌رسد. این تخمین، بازه‌ای بین ۳۱ هزار تا ۱۶۴ هزار میلیارد تومان را در نظر می‌گیرد.

"حتی با فرض اشتراک استفاده از هر اکانت توسط دو نفر، کف این بازار اقتصادی همچنان بالای ۳۰ هزار میلیارد تومان در سال خواهد بود."

این ارقام نشان‌دهنده شکل‌گیری یک اقتصاد غیرشفاف و بزرگ است که به دلیل محدودیت‌های موجود، رشد یافته و بخشی از ساختار هزینه‌های دیجیتال در کشور را به خود اختصاص داده است.

در نهایت، می‌توان گفت که فیلترشکن دیگر تنها یک نرم‌افزار ساده نیست، بلکه به یک بازار پرنوسان و پرهزینه تبدیل شده که همواره با تغییرات سیاست‌های اینترنتی و وضعیت زیرساخت‌های شبکه، دچار تغییرات قیمتی گسترده می‌شود.