هشدار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره دسترسی به سایت‌های هسته‌ای ایران

هشدار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در پی فشار کشورهای غربی، بر نگرانی‌های جدی خود در مورد عدم توانایی بازرسان برای تأیید وضعیت ذخایر هسته‌ای ایران تأکید کرد. در حالی که قدرت‌های اروپایی و ایالات متحده تلاش می‌کنند پرونده تهران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع دهند، رئیس این سازمان هشدار داد که دسترسی به سایت‌های کلیدی بیش از یک سال است که متوقف شده است.

بحران دسترسی و فقدان تداوم دانش هسته‌ای

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در نشست شورای حکام اعلام کرد که ایران در دوره گزارش‌دهی اخیر، هیچ اطلاعاتی درباره وضعیت مواد و تأسیسات هسته‌ای اعلام‌شده خود ارائه نداده است. او تأکید کرد که از زمان حملات نظامی به تأسیسات هسته‌ای در ژوئن ۲۰۲۵، آژانس دیگر قادر به حفظ تداوم دانش درباره ذخایر اورانیوم با غنای ۶۰ درصد نیست.

این فقدان اطلاعات و محدودیت در دسترسی، از سوی آژانس به عنوان یک نگرانی جدی در زمینه اشاعه هسته‌ای توصیف شده که نیاز به رفع فوری دارد. گروسی خواستار بازگشت همکاری‌های مؤثر ایران با این نهاد بین‌المللی شد.

تلاش غرب برای ارجاع پرونده به شورای امنیت

در همین راستا، چهار کشور فرانسه، آلمان، بریتانیا و ایالات متحده در حال رای‌گیری برای تصویب قطعنامه‌ای هستند که پرونده هسته‌ای ایران را برای نخستین بار در دو دهه اخیر به شورای امنیت سازمان ملل بازگرداند. این پیش‌نویس از آژانس می‌خواهد گزارش‌های خود را به شورای امنیت و مجمع عمومی ارسال کند.

با این حال، مسیر حقوقی این اقدام با چالش‌های بزرگی روبروست:

• مخالفت‌های دیپلماتیک: احتمال وتوی قطعنامه توسط روسیه و چین.
• مذاکرات جاری: تداوم بحث‌ها بر سر متن نهایی قطعنامه در میان اعضای هیئت مدیره.
• فشار سیاسی: تلاش قدرت‌های غربی برای تغییر رویکرد در مقابل تهران.

واکنش تهران به فشارهای بین‌المللی

«هر زمان که گزینه‌های آن‌ها تمام می‌شود، به آژانس و گروسی پناه می‌برند.»

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، با رد ادعاهای غرب، اعلام کرد که این کشورها پس از شکست در سایر عرصه‌ها، اکنون به دنبال استفاده از ابزار آژانس هستند. وی خاطرنشان کرد که محدودیت‌های بازرسی‌ها، نتیجه مستقیم حملات ایالات متحده و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران است و مقصر دانستن تهران در این زمینه غیرمنطقی است.

تهران در نهایت هشدار داد که در صورت پیشروی قدرت‌های غربی در مسیر تصویب این قطعنامه، اقدامات ضروری برای مقابله با این فشارها انجام خواهد شد.

در مجموع، تنش میان گزارش‌های فنی آژانس و فشارهای سیاسی غرب، فضای دیپلماتیک را برای آینده برنامه هسته‌ای ایران در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.