درمان جدید سرطان خون با هدف قرار دادن متابولیسم سلول‌های سرطانی

پژوهشگران بین‌المللی با کشف راهکاری نوین در حوزه درمان سرطان خون، موفق به طراحی روشی شده‌اند که سلول‌های سرطانی را در یک چرخه فرساینده از مصرف انرژی و فعالیت بیولوژیک گرفتار کرده و منجر به مرگ آن‌ها می‌شود.

مکانیسم عملکرد مولکول AcTor در مقابله با لوسمی

تیم تحقیقاتی مشترک از دانشگاه‌های سوئد و آمریکا، با بهره‌گیری از دانش بیوشیمی و شیمی محاسباتی، مولکولی تحت عنوان AcTor را طراحی کرده‌اند. این مولکول با هدف قرار دادن پروتئین سیگنال‌دهنده mTor، فرآیند کنترل رشد و استراحت سلول را مختل می‌کند.

در این استراتژی جدید، حتی اگر تولید انرژی در میتوکندری با داروهای استاندارد متوقف شود، پروتئین mTor همچنان فعالیت سلول را هدایت می‌کند. این تضاد عملکردی باعث می‌شود سلول‌های سرطانی در وضعیتی از استرس شدید قرار گیرند که در نهایت به نابودی آن‌ها منجر می‌شود.

نتایج آزمایش‌های حیوانی و اثربخشی بر انواع جهش‌ها

آزمایش‌های انجام شده بر روی موش‌های مبتلا به لوسمی میلوئیدی حاد نشان داده است که ترکیب AcTor با مهارکننده Ixazomib، تأثیر بسیار قدرتمندی در حذف سلول‌های بیمار دارد. نکات برجسته این یافته‌ها عبارتند از:

• اثربخشی بر جهش TP53: این روش حتی در موارد تهاجمی با پیش‌آگهی ضعیف نیز موفق عمل کرده است.
• حذف سلول‌های بنیادی: برخلاف روش‌های سنتی، این درمان سلول‌های بنیادی لوسمی را نیز از بین می‌برد تا از عود بیماری جلوگیری شود.
• عدم آسیب به سلول‌های سالم: این رویکرد برخلاف شیمی‌درمانی‌های قدیمی، به بافت‌های سالم خون آسیب نمی‌رساند.

چالش‌ها و مسیر پیش رو در درمان سرطان خون

اگرچه نتایج منتشر شده در مجله Molecular Cancer بسیار نویدبخش است، اما پژوهشگران تأکید می‌کنند که مسیر طولانی برای رسیدن به مرحله بالینی و استفاده گسترده از این دارو در میان است. شناسایی پروتئین ADM2 به عنوان یک نشانگر زیستی، گام مهمی در جهت هدایت آزمایش‌های آینده محسوب می‌شود.

"پژوهش ما نشان‌دهنده یک چرخش پارادایم در درمان سرطان است؛ ما به جای تمرکز بر تخریب DNA، بر مدیریت متابولیسم سلولی تمرکز کرده‌ایم."

در نهایت، این دستاورد علمی می‌تواند افق‌های جدیدی را در مدیریت سرطان خون، به‌ویژه برای بیماران مقاوم به درمان، بگشاید و راه را برای توسعه داروهای هدفمندتر هموار کند.