بازار ساخت‌وساز ایران در تله رکود؛ مقایسه وضعیت مسکن با همسایگان

بازار ساخت‌وساز ایران در میان فشارهای اقتصادی و افزایش هزینه‌های تولید، با چالشی جدی در زمینه عدم اطمینان از فروش و کاهش قدرت خرید خانوارها روبروست. در حالی که سازندگان ایرانی در تله رکود گرفتار شده‌اند، بررسی وضعیت کشورهای همسایه نشان می‌دهد که این وضعیت، سرنوشتی اجتناب‌ناپذیر برای منطقه نیست.

تجربه کشورهای همسایه در مدیریت رکود ساختمانی

بررسی داده‌های منطقه‌ای نشان می‌دهد که ترکیب سیاست‌های اعتباری و تقاضای واقعی می‌تواند موتور اقتصاد را در بخش مسکن روشن نگه دارد. برای نمونه، وضعیت در کشورهای مختلف به شرح زیر است:

چالش‌های بنیادین در بازار مسکن ایران

برخلاف همسایگان، در ایران مسئله تنها کمبود عرضه نیست، بلکه ریسک بالای ساخت و عدم اطمینان از بازگشت سرمایه، مانع اصلی فعالیت سازندگان است. عوامل متعددی این فشار را تشدید می‌کنند:

• افزایش مستمر قیمت مصالح ساختمانی و دستمزدها
• دشواری در تأمین منابع مالی برای پروژه‌های جدید
• شکاف عمیق میان قیمت تمام‌شده و توان خرید واقعی مردم
• طولانی شدن دوره بازگشت سرمایه برای کارفرمایان

این معادلات باعث شده تا سازندگان به جای پروژه‌های بزرگ، به سمت فعالیت‌های کوچک‌تر و کم‌ریسک‌تر حرکت کنند که در نهایت منجر به کاهش عرضه مسکن می‌شود.

راهکارهای خروج از بحران رکود

تجربه موفق کشورهای منطقه نشان می‌دهد که برای رونق بازار مسکن، صرف تزریق پول کافی نیست. محورهای اصلی موفقیت شامل موارد زیر است:

"رونق ساختمانی لزوماً نتیجه پول بیشتر نیست، بلکه نتیجه کاهش ریسک سرمایه‌گذاری و ایجاد پیوند میان عرضه و تقاضای واقعی است."

در واقع، ایجاد یک زنجیره متصل شامل تأمین مالی قابل پیش‌بینی، فعال‌سازی پروژه‌های زیرساختی و همگام‌سازی قیمت‌ها با قدرت خرید خانوار، تنها راه خروج از این بن‌بست اقتصادی است.

در نهایت، چالش اصلی در ایران نه فقط افزایش تعداد واحدهای ساخته شده، بلکه ایجاد ساختاری است که در آن هم سازنده سودآوری داشته باشد و هم خانوار توانایی خرید مسکن را دارا باشد.