رقابت برای دبیرکلی سازمان ملل؛ پیشتازی نامزدهای آمریکای لاتین در نظرسنجی‌ها

فرایند انتخاب دبیرکل آینده سازمان ملل متحد با ورود به مراحل حساس، اکنون بیش از هر زمان دیگری با محوریت جغرافیایی منطقه آمریکای لاتین و کارائیب دنبال می‌شود. در حالی که دوران مدیریت آنتونیو گوترش رو به پایان است، سه چهره برجسته از این منطقه توانسته‌اند در نظرسنجی‌های غیررسمی شورای امنیت، جایگاه‌های نخست را از آن خود کنند.

وضعیت نامزدهای پیشتاز در نظرسنجی‌های شورای امنیت

نتایج اخیر نشان می‌دهد که رقابت میان دیپلمات‌های برجسته، احتمال بازگشت این منطقه به رأس مدیریت سازمان جهانی را تقویت کرده است. در ادامه، وضعیت سه نامزد اصلی بررسی می‌شود:

کارولین رودریگس-بیرکت، وزیر امور خارجه پیشین گویان، در دور دوم نظرسنجی با کسب آرای مثبت، خود را از رقیب اصلی یعنی ربکا گرینسپن متمایز کرد. از سوی دیگر، اگرچه رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، همچنان در رقابت است، اما افزایش آرای مخالف وی می‌تواند در مراحل بعدی چالش‌برانگیز باشد.

سازوکار انتخاب و چالش حق وتو

فرآیند تعیین دبیرکل سازمان ملل پیچیدگی‌های فنی خاص خود را دارد. اعضای شورای امنیت با استفاده از سه شاخص «تشویق»، «دلسردی» و «بدون نظر»، نامزدها را ارزیابی می‌کنند. نکته حیاتی در مراحل پیش رو، تفکیک آرای پنج عضو دائم (چین، آمریکا، فرانسه، انگلیس و روسیه) است.

«صدرنشینی در نظرسنجی‌های اولیه تضمین‌کننده پیروزی نیست؛ نامزد نهایی باید بتواند بدون برخورد با وتوی قدرت‌های بزرگ، حمایت گسترده اعضا را جلب کند.»

در صورت موفقیت در شورای امنیت، نامزد نهایی به مجمع عمومی معرفی خواهد شد. این رقابت تاریخی می‌تواند دو رکورد را همزمان بشکند: نخست، انتخاب نخستین زن در این مقام و دوم، بازگشت مدیریت به آمریکای لاتین که آخرین بار در دهه ۱۹۸۰ میلادی در اختیار یک دیپلمات پرویی بود.

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

با نزدیک شدن به پایان دوره مدیریت گوترش در دسامبر ۲۰۲۶، جهان در انتظار تعیین رهبر جدید سازمان ملل است. حضور پررنگ نامزدهای آمریکای لاتین نشان‌دهنده یک چرخش جغرافیایی در ساختار قدرت سازمان بین‌المللی است که از ابتدای ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی خواهد شد.