عدالت اقلیمی؛ نپال خواستار غرامت پس از سیل‌های مرگبار هیمالیا شد

عدالت اقلیمی؛ این خواسته اصلی دولت نپال پس از وقوع سیل‌های مرگبار و رانش زمین در مناطق کوهستانی است که منجر به تلفات گسترده انسانی و مالی شد. این کشور اکنون با مطالبه غرامت، بر مسئولیت کشورهای صنعتی در قبال بحران‌های زیست‌محیطی تأکید دارد.

فاجعه‌ای ناشی از تغییرات اقلیمی در هیمالیا

در تاریخ ۲۶ اوت، فروپاشی بخشی از یک یخچال کوهستانی باعث جاری شدن سیل‌های عظیم گل و لای در مناطق راسووا و نوواکوت نپال و همچنین منطقه تبت در چین شد. این حادثه که دانشمندان آن را نتیجه مستقیم گرمایش جهانی می‌دانند، تبعات جبران‌ناپذیری بر جای گذاشته است.

آمار منتشر شده نشان می‌دهد که تاکنون بیش از ۱۳۰۰ نفر جان خود را از دست داده‌اند و بیش از ۵۰۰۰ نفر همچنان مفقود هستند. این وضعیت باعث شده تا نپال روز ملی سوگواری اعلام کند.

مطالبه ۲۰ میلیون دلار غرامت از سازمان ملل

وزارتخانه‌های اقتصاد و محیط زیست نپال در نامه‌ای مشترک به سازمان ملل متحد، درخواست دریافت ۲۰ میلیون دلار برای جبران خسارات ناشی از این فاجعه را مطرح کرده‌اند. این درخواست در چارچوب «صندوق خسارت و آسیب» که در توافق پاریس پیش‌بینی شده، ارائه شده است.

چالش‌های حقوقی و عدالت اقلیمی

اگرچه نپال با تولید بسیار کم گازهای گلخانه‌ای، بیشترین آسیب را از تغییرات اقلیمی می‌بیند، اما مسیر دستیابی به عدالت اقلیمی پیچیده است. متخصصان معتقدند کشورهای ثروتمند ممکن است از پرداخت غرامت خودداری کنند تا از ایجاد یک رویه قانونی برای سایر کشورهای آسیب‌پذیر جلوگیری کنند.

"ما در حال پرداخت بهای نهایی بحرانی جهانی هستیم که خودمان آن را ایجاد نکرده‌ایم."
— شیشیر کانال، وزیر امور خارجه نپال

با این حال، نظریه مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) در سال ۲۰۲۵، بر وظیفه قانونی کشورها برای جلوگیری از آسیب‌های اقلیمی تأکید کرده که می‌تواند پشتوانه‌ای حقوقی برای مطالبات نپال باشد.

در نهایت، نپال در تلاش است تا صدای خود را به گوش جامعه جهانی برساند تا بحران‌های ناشی از ذوب شدن یخچال‌های هیمالیا، تنها به گزارش‌های خبری محدود نشود و راهکارهای عملی و مالی برای جبران آسیب‌های وارده اتخاذ گردد.