سردرگمی در آمار گندم؛ اختلاف ۵.۵ میلیونی تولید و خرید دولت

اختلاف فاحش میان آمار تولید و میزان خرید گندم در سال جاری، پرسش‌های جدی را در میان نمایندگان مجلس و کارشناسان حوزه کشاورزی ایجاد کرده است. در حالی که وزارت جهاد کشاورزی از تولید ۱۴ میلیون تن محصول خبر می‌دهد، رقم خرید دولتی بسیار کمتر از این مقدار است.

شکاف میان تولید اعلامی و خرید دولت

علیرضا عباسی، نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس، با اشاره به وضعیت فعلی بازار، اعلام کرد که نیاز سالانه کشور در بخش‌های نانوایی، صنعت و صنف، حدود ۱۲ میلیون تن گندم است. با این وجود، میان رقم ۱۴ میلیون تن تولیدی و ۸.۵ میلیون تن خریداری شده، شکافی ۵.۵ میلیون تنی وجود دارد که سرنوشت آن مشخص نیست.

بر اساس تحلیل‌های موجود، این اختلاف می‌تواند ناشی از موارد زیر باشد:

• مصرف مستقیم توسط کشاورزان و تأمین بذر برای سال‌های آتی.
• تأخیر در پرداخت مطالبات که منجر به فروش محصول به دلالان شده است.
• استفاده از گندم به جای محصولات ارزان‌تر مانند جو و ذرت در دامداری‌ها.

وضعیت پرداخت مطالبات گندمکاران

یکی از چالش‌های اصلی، مسئله مالی کشاورزان است. ارزش کل گندم خریداری شده بین ۴۰۰ تا ۴۱۰ هزار همت برآورد می‌شود که تاکنون تنها حدود ۵۵ درصد آن پرداخت شده است.

"با توجه به قانون بودجه، تمامی مطالبات باید تا پایان شهریورماه تسویه شود، اما ابهام در آمار تولید، مدیریت این فرآیند را دشوار کرده است."

چالش شفافیت در نظام آماری کشاورزی

نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی تأکید کرد که حتی با در نظر گرفتن ۳ تا ۳.۵ میلیون تن برای بذر و خودمصرفی، باز هم حدود ۲.۵ میلیون تن گندم در آمارها مفقود است. او با انتقاد از عدم شفافیت کافی در نظام آماری، خاطرنشان کرد که با توجه به میزان نهاده‌های توزیع شده، اعداد اعلامی با واقعیت‌های میدانی همخوانی کامل ندارند.

در نهایت، مشخص نیست که این حجم از گندم در انبارها ذخیره شده، به بازار سیاه رفته یا در چرخه مصرف نهاده‌های دامی قرار گرفته است. رفع این ابهام برای امنیت غذایی کشور حیاتی است.