بحران منابع آب زیرزمینی در بوشهر؛ ۱۶ دشت در وضعیت ممنوعه و بحرانی

بحران منابع آب در استان بوشهر

وضعیت منابع آب زیرزمینی در استان بوشهر به دلیل برداشت‌های بی‌رویه به شدت نگران‌کننده شده است، به طوری که اکنون ۱۶ دشت در این استان در وضعیت ممنوعه یا بحرانی قرار گرفته‌اند. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای بوشهر با اعلام این وضعیت، از کسری عظیم ۳۱ میلیون مترمکعی مخازن زیرزمینی خبر داد.

پیامدهای برداشت بی‌رویه و فرونشست زمین

برداشت بیش از حد از سفره‌های زیرزمینی، پیامدهای جبران‌ناپذیری برای اکوسیستم منطقه به همراه داشته است. یکی از جدی‌ترین مخاطرات، پدیده فرونشست زمین در برخی مناطق استان است که می‌تواند ظرفیت ذخیره‌سازی مجدد آب را برای همیشه از بین ببرد.

آمارها نشان می‌دهند که:

• میانگین افت سطح آب زیرزمینی سالانه بین ۱۷ تا ۳۰ سانتیمتر است.
• در برخی دشت‌های خاص، این میزان افت به ۴ تا ۵ متر نیز می‌رسد.
• تنها ۵ درصد از منابع آب زیرزمینی دارای کیفیت مطلوب (EC کمتر از ۳۰۰۰) هستند.

راهکارهای جایگزین برای صنایع و کشاورزی

با توجه به ممنوعیت حفر چاه‌های جدید کشاورزی در دشت‌های بحرانی، صنایع نوار ساحلی به سمت استفاده از آب دریا و پروژه‌های نمک‌زدایی حرکت کرده‌اند. در حال حاضر حدود ۱۷۰ میلیون مترمکعب از نیاز آبی صنایع استان از طریق این روش تأمین می‌شود که از نظر اقتصادی نیز بسیار مقرون‌به‌صرفه است.

وضعیت سدها و پروژه‌های زیرساختی

در بخش مدیریت سدها، تلاش‌ها برای تکمیل پروژه سد دالکی در جریان است و انتظار می‌رود تا اواخر سال جاری یا اوایل سال آینده به مرحله آبگیری برسد. همچنین برای رفع مشکل تجهیزات هیدرومکانیکال سدها، پیگیری‌هایی برای تأمین اعتبار ۵۰۰ میلیارد تومانی از طریق بانک‌ها در حال انجام است.

"اولویت اصلی در برنامه‌ریزی منابع آب، تضمین جریان زیست‌محیطی و حفظ حق‌آبه پایین‌دست رودخانه‌ها است."

در نهایت، مدیریت بحران آب در بوشهر مستلزم تغییر الگوی کشت، کنترل دقیق حفر چاه‌ها و تکیه بیشتر صنایع بر منابع غیرآبهی مانند آب دریا است تا از تخریب دائمی دشت‌ها و فرونشست زمین جلوگیری شود.