بازار نوشت‌افزار با بحران مواجه شد؛ کاهش ۵۲ درصدی سبد خرید خانوارها

در آستانه بازگشایی مدارس، بازار نوشت‌افزار با چالش‌های جدی مواجه شده است؛ کاهش شدید قدرت خرید خانواده‌ها و جهش قیمت‌ها باعث شده تا سبد خرید مصرف‌کنندگان بیش از نیمی از حجم معمول خود را از دست بدهد.

بحران تقاضا و کوچک شدن سبد خرید خانوارها

با نزدیک شدن به فصل جدید تحصیلی، برخلاف سال‌های گذشته، بازار لوازم‌التحریر با رکود غیرعادی روبرو شده است. برآوردها نشان می‌دهد که سبد خرید خانوارها در این حوزه حدود ۵۲ درصد کوچک‌تر شده است. این افت تقاضا ناشی از ترکیب چند عامل است: افزایش نرخ تورم، رشد قیمت‌ها و تغییر رفتار مصرف‌کننده.

مصرف‌کنندگان اکنون به جای خرید یک‌جای لوازم مورد نیاز برای کل سال، به سمت خریدهای مرحله‌ای و کوچک حرکت کرده‌اند. این تغییر الگو، اگرچه به معنای حذف کامل تقاضا نیست، اما جریان نقدینگی را در بازار کند کرده و رونق فصلی را به تأخیر انداخته است.

فشار هزینه‌ها بر تولیدکنندگان و چالش‌های زنجیره تأمین

صنعت نوشت‌افزار در حال حاضر تحت فشار دوگانه قرار دارد: از یک سو کاهش تقاضا و از سوی دیگر افزایش چشمگیر هزینه‌های تولید. نرخ ارز و افزایش قیمت مواد اولیه پتروشیمی، هزینه‌های ساخت کالا را به شدت بالا برده است.

برخی از عوامل کلیدی فشار بر تولیدکنندگان عبارتند از:

• جهش نرخ ارز: افزایش قیمت ارز از کانال‌های پایین به سطوح بسیار بالاتر.
• هزینه‌های لجستیک: افزایش نرخ حمل‌ونقل زمینی و دریایی.
• تغییر شرایط پرداخت: الزام به پرداخت پیش از دریافت کالا توسط تأمین‌کنندگان خارجی.
• هزینه‌های جانبی: رشد قیمت انرژی، مالیات و دستمزدها.

محدودیت‌های واردات و وضعیت عرضه کالا

در حالی که حدود ۶۰ درصد اقلام پرمصرف از طریق تولید داخلی تأمین می‌شود، اما ۴۰ درصد باقی‌مانده که شامل محصولات تخصصی‌تر مانند لوازم هنری و مهندسی است، وابسته به واردات هستند. محدودیت‌های مربوط به ثبت‌سفارش و سیاست‌های ارزی جدید، گلوگاه اصلی در تأمین این بخش از بازار محسوب می‌شود.

رئیس اتحادیه صنف فروشندگان نوشت‌افزار معتقد است که رشد ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت‌ها، ناشی از این محدودیت‌ها و افزایش هزینه‌های تولید است که در نهایت حاشیه سود فعالان بازار را نیز کاهش داده است.

جمع‌بندی و چشم‌انداز بازار

بازار نوشت‌افزار در حال گذار از یک الگوی سنتی به یک الگوی جدید و محدود است. اگرچه با بازگشایی مدارس انتظار می‌رود بخشی از تقاضا بازگردد، اما تا زمانی که گلوگاه‌های مربوط به تأمین ارز و ثبت‌سفارش برطرف نشود، روند افزایش قیمت‌ها و کوچک شدن حجم خرید همچنان ادامه خواهد داشت.