بحران ناوگان یخچالی؛ هزینه‌های سنگین سوخت و توقف در مرزها صادرات را تهدید می‌کند

بحران هزینه‌های عملیاتی و توقف‌های طولانی در مبادی مرزی، ناوگان یخچالی کشور را با چالش‌های اقتصادی بی‌سابقه‌ای مواجه کرده است که می‌تواند روند صادرات محصولات کشاورزی و غذایی را با مخاطره روبرو کند.

چالش‌های بحرانی ناوگان یخچالی در مسیرهای صادراتی

محمد حجارزاده، از نمایندگان انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی، با اشاره به اهمیت حیاتی این بخش در تأمین کالاهای اساسی، اعلام کرد که هزینه‌های نگهداری و تأمین قطعات به شدت افزایش یافته است. او با تأکید بر محدودیت ظرفیت، خاطرنشان کرد:

"از میان حدود ۱۴ هزار دستگاه در حوزه حمل‌ونقل یخچالی، تنها ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ دستگاه قابلیت فعالیت تخصصی در حوزه صادرات را دارند."

این محدودیت ظرفیت در کنار افزایش هزینه‌های تجهیزات سرمایشی، انگیزه سرمایه‌گذاران را برای توسعه این حوزه کاهش داده است.

بحران سوخت و توقف در مرزهای شرقی

یکی از اصلی‌ترین مشکلات ناوگان یخچالی، عدم اختصاص سهمیه سوخت برای سیستم‌های سرمایشی در زمان توقف است. در حالی که یخچال‌ها باید برای حفظ دمای کالا به صورت مستمر روشن باشند، رانندگان ناچارند سوخت را با قیمت‌های بسیار بالا تهیه کنند.

این وضعیت باعث شده تا هزینه‌های نهایی حمل‌ونقل به شدت افزایش یابد و حاشیه سود شرکت‌ها به حداقل برسد.

افزایش بی‌سابقه هزینه‌های تجهیزات و سرمایه‌گذاری

افزایش قیمت قطعات و تجهیزات، فشار مضاعفی بر فعالان این حوزه وارد کرده است. ناوگان یخچالی نه تنها با چالش سوخت، بلکه با جهش قیمت کالاهای زیرساختی نیز دست و پنجه نرم می‌کند:

• قیمت لاستیک: افزایش از ۳۰-۴۰ میلیون تومان به ۱۵۰ میلیون تومان برای هر جفت.
• قیمت تجهیزات: افزایش ۵۰ تا ۷۰ درصدی در برخی قطعات تخصصی.
• هزینه خرید ناوگان: قیمت یک مجموعه کامل کشنده و یخچال حدود ۲۸ میلیارد تومان برآورد می‌شود.

علاوه بر این، عدم ثبات در دیپلماسی حمل‌ونقل و تغییر ناگهانی قوانین در مرزهای همسایه، برنامه‌ریزی برای بازگشت سرمایه را برای فعالان این حوزه بسیار دشوار کرده است.

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

در نهایت، برای حفظ توان صادراتی محصولات کشاورزی و صنایع غذایی، ضرورت دارد که با اختصاص سهمیه سوخت برای سیستم‌های سرمایشی و ایجاد ثبات در قوانین ترانزیتی، از فروپاشی اقتصادی ناوگان یخچالی جلوگیری شود. بدون حمایت‌های زیرساختی، توسعه این صنعت با موانع جدی روبرو خواهد بود.