انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران؛ ضرورت گذار از تولید برق به ایجاد صنعت تجهیزات

در حالی که جهان به سرعت به سمت اقتصاد الکتریکی حرکت می‌کند، کارشناسان بر این باورند که ایران نباید تنها به دنبال تولید برق از منابع پاک باشد، بلکه هدف نهایی باید ایجاد یک صنعت مستقل در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر برای تضمین امنیت انرژی و اشتغال‌زایی باشد.

چالش تأمین انرژی و بحران گاز در ایران

با توجه به وابستگی ۹۵ درصدی تولید برق کشور به سوخت‌های فسیلی، هرگونه اختلال در زنجیره تأمین گاز مستقیماً شبکه برق را با بحران مواجه می‌کند. پیش‌بینی می‌شود در فصل زمستان امسال، کشور با کسری شدید گاز بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعب در دوران اوج مصرف روبرو شود.

این محدودیت‌ها نشان می‌دهد که اتکا به سوخت‌های سنتی دیگر پاسخگو نیست و حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقای زیرساخت‌های انرژی کشور است.

ضرورت دولت‌زدایی از صنعت برق

یکی از موانع اصلی توسعه این حوزه، ساختار دولتی و تصدی‌گری وزارت نیرو است. برخلاف مدل‌های موفق جهانی، در ایران وزارت نیرو با بخش خصوصی رقابت می‌کند که این امر باعث فراری شدن سرمایه‌گذاران شده است.

"وزارت نیرو نباید رقیب بخش خصوصی باشد؛ وظیفه اصلی این نهاد، تسهیل‌گری و حمایت از فعالیت‌های فناورانه در بازار است."

برای ایجاد یک بازار واقعی، باید از قیمت‌گذاری‌های دولتی فاصله گرفت و اجازه داد مکانیزم عرضه و تقاضا، قیمت‌ها را تعیین کند تا انگیزه‌ای برای ورود سرمایه به پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر ایجاد شود.

از تولید برق تا زنجیره تولید تجهیزات

توسعه واقعی زمانی محقق می‌شود که کشور از مرحله واردات تجهیزات عبور کرده و زنجیره تولید داخلی را تکمیل کند. این یعنی ساخت قطعاتی نظیر دکل‌ها، ژنراتورها، گیربکس‌ها و اینورترها در داخل خاک ایران.

هدف نهایی، تبدیل ظرفیت‌های اقلیمی کشور به اشتغال مولد برای جوانان تحصیل‌کرده و ایجاد یک قطب صنعتی در مناطقی مانند خراسان و سیستان و بلوچستان است.

نتیجه‌گیری

برای رسیدن به سهم ۲۵ درصدی از انرژی‌های پاک در دهه آینده، ایران باید از سیاست‌های تصدی‌گری فاصله گرفته، بر ایجاد زنجیره تولید تجهیزات تمرکز کند و با ترکیب هوشمندانه انرژی‌های بادی و خورشیدی، پایداری شبکه برق خود را تضمین نماید.