تخریب کاروانسرای تاریخی روس‌ها در سبزوار توسط شهرداری؛ پیگیری قضایی آغاز شد

کاروانسرای تاریخی روس‌ها در شهر سبزوار، که یکی از آثار باستانی و ارزشمند منطقه محسوب می‌شد، با اقدام شهرداری و استفاده از ماشین‌آلات سنگین به‌طور کامل تخریب شد. این واقعه که بدون هماهنگی با نهادهای نظارتی صورت گرفته، موجی از انتقادات را در میان فعالان فرهنگی برانگیخته است.

جزئیات تخریب کاروانسرای روس‌ها در سبزوار

این بنای تاریخی که در مجاورت کمربندی شمالی سبزوار واقع شده بود، از نظر نقشه‌های ابلاغی شهری در دسته «لکه ارزشمند» قرار داشت. طبق قوانین میراث فرهنگی، هرگونه تغییر یا تخریب در این محدوده مستلزم دریافت استعلام رسمی از اداره میراث فرهنگی بوده است؛ اما بر اساس اظهارات مقامات محلی، شهرداری بدون طی کردن این مراحل قانونی اقدام به تخریب کرده است.

مجتبی کاویان، رئیس اداره میراث فرهنگی سبزوار، ضمن تأیید وقوع این حادثه، اعلام کرد که این اقدام یک تخلف محرز است و تمامی ابعاد حقوقی آن در مراجع قضایی پیگیری خواهد شد.

پیشینه تاریخی و اهمیت کاروانسرای روس‌ها

کاروانسرای روس‌ها تنها یک بنای ساده نبود، بلکه دارای اهمیت تاریخی ویژه‌ای در منطقه است. برخی از ویژگی‌های برجسته این اثر عبارتند از:

• استفاده از این بنا به عنوان مقر ژاندارمری در دوران پهلوی.
• مستقر شدن نیروهای نظامی شوروی در این مکان طی دوران اشغال ایران.
• دارا بودن یک سردری شاخص و معماری منحصربه‌فرد.
• در جریان بودن فرآیند ثبت این اثر در فهرست آثار ملی ایران.

امکان بازسازی و اقدامات آتی

با وجود تخریب فیزیکی، کارشناسان معتقدند که این فاجعه تاریخی لزوماً به معنای نابودی همیشگی اثر نیست. به دلیل وجود نقشه‌های دقیق و مستند از ساختار بنا، امکان بازسازی یا بازسازی با روش‌های سنتی وجود دارد.

«اداره میراث فرهنگی پیش‌تر پیشنهاد داده بود که در صورت نیاز، این بنا می‌تواند به صورت آجر به آجر جمع‌آوری و در مکان دیگری بازسازی شود، اما این پیشنهاد نادیده گرفته شد.»

در حال حاضر، هیئتی از سوی اداره میراث فرهنگی استان برای بررسی دقیق‌تر خسارات و ثبت جزئیات این حادثه راهی سبزوار شده است تا روند رسیدگی به این پرونده سرعت گیرد.

در نهایت، تخریب کاروانسرای تاریخی روس‌ها نشان‌دهنده چالش‌های موجود در حفاظت از میراث ملی در سطح شهر است که نیازمند نظارت دقیق‌تر و اجرای سخت‌گیرانه‌تر قوانین است.