تخریب پادگان روس‌ها در سبزوار؛ شهرداری مقصر شناخته شد و پیگرد قضایی آغاز می‌شود

تخریب ناگهانی و بی‌سابقه بنای تاریخی موسوم به پادگان روس‌ها در شهر سبزوار، موجی از واکنش‌های منفی را در میان فعالان فرهنگی و مسئولان میراث فرهنگی برانگیخته است. این اقدام که بدون استعلام از نهادهای متخصص انجام شده، بخشی از حافظه تاریخی و هویت شهری این منطقه را به خطر انداخته است.

مقصر اصلی در تخریب پادگان روس‌ها؛ شهرداری سبزوار

علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی، با انتقاد شدید از روند انجام این عملیات، شهرداری منطقه دو سبزوار را در این حادثه مقصر دانست. وی اظهار داشت که برخلاف ابلاغیه‌های رسمی، شهرداری بدون دریافت استعلام از میراث فرهنگی، تنها در مدت یک هفته مهلت تخریب صادر کرده است.

«هیچ توجیهی برای این اتفاق وجود ندارد؛ این بنا با وجود مشکلات سازه‌ای، کاملاً قابلیت مرمت و احیا را داشت و از نظر معماری نیز فوق‌العاده بود.»

به گفته ایزدی، سرعت بالای عملیات تخریب باعث شده است که عملاً چیزی از ساختار اصلی پادگان روس‌ها باقی نماند و این موضوع، امکان بازسازی آسان را با چالش مواجه کرده است.

پیشینه تاریخی و ارزش‌های فرهنگی بنا

بنای مورد بحث، طی دهه‌های مختلف کاربری‌های متعددی داشته است که هر یک بخشی از نوستالژی مردم سبزوار را شکل داده است:

• دوره نخست: استفاده به عنوان گاراژ
• دوره دوم: فعالیت در قالب ژاندارمری
• دوره سوم: استقرار نیروهای روسی

این تغییر کاربری‌ها، بنا را به یک نقطه با تکاپوی فرهنگی و اجتماعی تبدیل کرده بود که در بازنگری سال ۱۴۰۳، به رسمیت شناخته شد و به عنوان یک لکه تاریخی برای تمامی دستگاه‌ها ابلاغ گردید.

پیگیری‌های قضایی و تلاش برای احیا

وزارت میراث فرهنگی اعلام کرده است که با استناد به مستندات، عکس‌ها و پلان‌های موجود، موضوع را از طریق مراجع قضایی پیگیری خواهد کرد. هدف اصلی این نهاد، برخورد با مالک و شهرداری است تا علاوه بر تنبیه مقصران، زمینه احیای بنا فراهم شود.

برنامه احیا شامل موارد زیر است:

در نهایت، مسئولان امیدوارند با همکاری تمامی دستگاه‌ها، از تکرار چنین حوادث تلخی که ریشه در سودجویی برای ساخت آپارتمان دارد، جلوگیری شود.