هشدار پژوهشگران درباره شکوفایی جلبکی و بحران اکسیژن در جنوب خزر

پژوهشگران با انتشار یافته‌های جدید خود، نسبت به پیامدهای زیست‌محیطی شکوفایی جلبکی در سواحل جنوبی دریای خزر هشدار دادند. این پدیده با ایجاد توده‌های عظیم جلبکی، منجر به افت شدید اکسیژن در آب شده که می‌تواند بقای گونه‌های کف‌زی را با خطر جدی مواجه کند.

تحلیل گونه‌های غالب و تغییرات فصلی در دریای خزر

بر اساس مطالعه انجام شده توسط پژوهشگران ملی اقیانوس‌شناسی، سه گونه اصلی از ماکروجلبک‌ها در نوار ساحلی جنوب خزر شناسایی شده‌اند. در این میان، گونه Cladophora glomerata به عنوان یک موجود فرصت‌طلب، نقش اصلی را در تغییرات زیست‌بوم ایفا می‌کند.

آمار به‌دست‌آمده از بررسی ایستگاه‌های مختلف نشان می‌دهد:

• در فصل تابستان: ۹۰٫۳ درصد از زی‌توده جلبکی‌ها را گونه Cladophora تشکیل می‌دهد.
• در فصل پاییز: این میزان به ۷۰٫۱ درصد کاهش می‌یابد.
• میزان زی‌توده: در تابستان بین ۳۰ تا ۴۷۰ گرم در هر مترمربع متغیر است.

بیشترین تراکم این جلبک‌ها در ایستگاه‌های ساحلی رامسر، دستک، سیسنگان و امیرآباد مشاهده شده است.

تأثیر دمای آب و بحران اکسیژن در چرخه شبانه‌روزی

تحلیل‌های آماری نشان می‌دهد که دمای آب با سهم ۴۲٫۰۱ درصدی، تعیین‌کننده‌ترین عامل در پراکنش این جلبک‌هاست. با افزایش دما و غنی‌سازی مواد مغذی، سرعت رشد این گونه‌ها به شدت افزایش می‌یابد.

یکی از بحرانی‌ترین جنبه‌های این پژوهش، نوسانات شدید اکسیژن محلول در طول شبانه‌روز است. در ایستگاه رامسر، روند تغییرات به شرح زیر گزارش شده است:

این افت شدید اکسیژن در ساعات شب، شرایط را برای موجودات کف‌زی که توانایی جابه‌جایی سریع ندارند، به شدت دشوار و حتی مرگبار می‌کند.

ارتباط شکوفایی جلبکی با آلاینده‌ها و ریزپلاستیک‌ها

پژوهشگران بر این باورند که تجمع ماکروجلبک‌ها می‌تواند به عنوان یک بستر طبیعی برای به دام افتادن آلاینده‌ها عمل کند. شواهد نشان می‌دهد که گونه Cladophora توانایی بالایی در نگهداشت ریزپلاستیک‌ها در بافت خود دارد.

"تجمعات متراکم جلبک در نواحی ساحلی می‌تواند باعث تجمع ذرات معلق و آلاینده‌ها شود؛ لذا بررسی هم‌زمان شکوفایی جلبکی و ورود ریزپلاستیک‌ها از ضرورت‌های پژوهشی آینده است."

در نهایت، این مطالعه تأکید می‌کند که پدیده شکوفایی جلبکی در جنوب خزر تنها یک تغییر فصلی ساده نیست، بلکه یک چالش اکولوژیک است که نیازمند پایش مستمر پارامترهای کیفیت آب و مدیریت هوشمندانه زیست‌بوم ساحلی برای جلوگیری از تخریب بیشتر است.