ال‌نینو و تهدید قیمت مواد غذایی؛ ۵ کالای اساسی جهان در معرض خطر

پدیده اقلیمی ال‌نینو با تقویت شدن در اقیانوس آرام، تهدیدی جدی برای امنیت غذایی جهانی محسوب می‌شود و می‌تواند منجر به افزایش چشمگیر قیمت پنج کالای اساسی در بازارهای بین‌المللی شود.

تأثیرات گسترده ال‌نینو بر زنجیره تأمین مواد غذایی

سازمان هواشناسی جهانی (WMO) تأیید کرده است که این چرخه طبیعی با گرم شدن آب‌های گرمسیری، مسیر بادها را تغییر داده و باعث ایجاد خشکسالی‌های شدید یا سیل‌های ویرانگر در مناطق کشاورزی می‌شود. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که این پدیده احتمالاً تا فوریه ۲۰۲۷ تداوم خواهد داشت.

در حالی که بانک جهانی معتقد است اثرات این پدیده بر محصولات مختلف متفاوت است، اما ترکیب شرایط جوی نامساعد با اختلالات ژئوپلیتیکی، فشار مضاعفی بر بازارهای جهانی وارد کرده است. طبق داده‌های سازمان فائو، شاخص قیمت مواد غذایی در ماه اوت به سطح ۱۳۳.۳ رسیده که از نوامبر ۲۰۲۲ بالاترین میزان ثبت شده است.

بررسی وضعیت پنج کالای آسیب‌پذیر

تحلیلگران صنعتی، پنج محصول کلیدی را که بیشترین آسیب را از تغییرات اقلیمی ناشی از ال‌نینو دریافت می‌کنند، شناسایی کرده‌اند:

۱. برنج؛ بحران در آسیا

برنج به دلیل تمرکز تولید در جنوب و جنوب شرشر آسیا، همواره در برابر تغییرات بارندگی آسیب‌پذیر است. بانک جهانی تخمین می‌زند که این چرخه می‌تواند تولید منطقه‌ای را بین ۲۰ تا ۵۰ درصد کاهش دهد. هند که تامین‌کننده ۴۰ درصد صادرات جهانی است، پیش‌تر محدودیت‌هایی برای صادرات اعمال کرده است.

۲. شکر؛ افزایش هزینه‌های فرآوری

نیشکر به شدت به بارندگی وابسته است. افزایش ۱۱.۹ درصدی شاخص قیمت شکر در ماه اوت، نشان‌دهنده نگرانی‌ها در مناطق تولیدی برزیل و آسیا است. کمبود عرضه می‌تواند قیمت محصولات مصرفی مانند نوشابه و شکلات را به شدت بالا ببرد.

۳. روغن پالم؛ تهدید تولیدکنندگان اندونزی و مالزی

اندونزی و مالزی با هم ۸۵ درصد از بازار جهانی روغن پالم را در اختیار دارند. خشکسالی و آتش‌سوزی‌های جنگلی در این مناطق، عملکرد مزارع نخل روغنی را با چالش جدی مواجه کرده است.

۴. کاکائو؛ حساسیت در غرب آفریقا

تمرکز تولید کاکائو در ساحل عاج و غنا، این بازار را در برابر نوسانات دما بسیار حساس کرده است. درختان قدیمی در این مناطق توانایی کمتری برای مقابله با خشکسالی‌های ناشی از ال‌نینو دارند.

۵. قهوه؛ کاهش بهره‌وری در مناطق کشت

ویتنام و سایر مناطق جنوب شرقی آسیا و آمریکای لاتین با خطر کاهش بهره‌وری تولید روبرو هستند. شرایط گرم‌تر و خشک‌تر می‌تواند عرضه جهانی دانه‌های روبوستا را با اختلال مواجه کند.

در مجموع، پدیده ال‌نینو با ایجاد اختلال در الگوهای آب و هوایی، زنجیره تأمین مواد غذایی را با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبرو کرده که پیامدهای آن در قالب تورم قیمت‌ها در بازارهای جهانی احساس خواهد شد.