جنگ روایت‌ها در تنگه هرمز؛ اختلاف شدید آمار عبور نفت و بحران قیمت‌ها

در میان تنش‌های فزاینده میان واشنگتن و تهران، تنگه هرمز به کانون یک جنگ اطلاعاتی میان روایت‌های سیاسی و داده‌های واقعی تبدیل شده است. در حالی که مقامات آمریکایی از بازگشت آرامش و افزایش حجم عبور نفت خبر می‌دهند، تحلیل‌گران مستقل با ارائه آمارهای بسیار کمتر، واقعیت‌های متفاوتی را از وضعیت امنیت در این گذرگاه حیاتی ترسیم می‌کنند.

شکاف عمیق میان ادعاهای سیاسی و واقعیت‌های دریایی

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مدعی شده است که جریان صادرات نفت از تنگه هرمز به وضعیت عادی بازگشته و حجم عبور روزانه به رقم ۱۸ میلیون بشکه رسیده است. با این حال، این ادعا با برخورد جدی تحلیل‌گران مواجه شده است. داده‌های شرکت تحلیلی «کپلر» نشان می‌دهد که در هفته منتهی به ۳۰ اوت، حجم عبور نفت در واقع زیر ۵ میلیون بشکه در روز بوده است.

این اختلاف فاحش، بخشی از یک استراتژی بزرگتر برای مدیریت افکار عمومی است:

• واشنگتن: تلاش برای اثبات موفقیت عملیات‌های اسکورت و کاهش تنش.
• تهران: حفظ تصویر تسلط کامل بر امنیت مسیرهای آبی منطقه.

چالش‌های فنی در ردیابی نفتکش‌ها

دستیابی به یک عدد دقیق از میزان تردد در تنگه هرمز به دلیل اقدامات امنیتی نفتکش‌ها بسیار دشوار است. بسیاری از شرکت‌های حمل‌ونقل برای جلوگیری از هدف قرار گرفتن، فرستنده‌های موقعیت‌یاب (AIS) خود را خاموش می‌کنند یا با استفاده از پارازیت‌های رادیویی، موقعیت‌های جعلی را مخابره می‌نمایند.

علاوه بر این، تغییر مالکیت محموله‌ها در آب‌های آزاد و فعالیت‌های شبانه دور از دید ماهواره‌ها، باعث می‌شود که ردیاب‌ها تنها بر اساس تخمین‌های غیرمستقیم، مانند ناپدید شدن کشتی در خلیج فارس و ظهور مجدد آن‌ها در نقاط دیگر، اقدام به محاسبه کنند.

پیامدهای اقتصادی و واکنش بازار نفت

این عدم قطعیت در امنیت تنگه هرمز، مستقیماً بر بازارهای جهانی اثر گذاشته است. تنش‌ها باعث شده که قیمت نفت خام برنت برای نخستین بار از ماه ژوئیه، به مرز ۱۱۰ دلار نزدیک شود. همچنین هزینه‌های عملیاتی نیز به شدت افزایش یافته است.

در نهایت، فارغ از جنگ روایت‌ها میان مقامات دولتی، واقعیت بازار نشان می‌دهد که هرگونه محدودیت در صادرات از تنگه هرمز، خریداران جهانی را به سمت استفاده از ذخایر استراتژیک یا خرید از منابع گران‌تر سوق می‌دهد. تا زمانی که امنیت مسیرهای دریایی تضمین نشود، نوسانات شدید در قیمت انرژی و هزینه‌های بیمه همچنان ادامه خواهد داشت.