بحران تنگه هرمز و رکوردشکنی مصرف جهانی زغال‌سنگ در سال ۲۰۲۶

بحران‌های ژئوپولیتیک در منطقه خاورمیانه و اختلال در مسیرهای ترانزیتی، منجر به بازگشت ناخواسته جهان به سمت سوخت‌های فسیلی آلاینده شده است.

تنش‌های موجود در تنگه هرمز و کاهش جریان صادرات گاز طبیعی مایع (LNG)، بازار انرژی جهانی را با چالشی جدی روبرو کرده است. این وضعیت باعث شده تا برخلاف پیش‌بینی‌های قبلی مبنی بر کاهش مصرف سوخت‌های سنتی، تقاضا برای زغال‌سنگ به شکلی بی‌سابقه افزایش یابد.

رکوردشکنی تقاضای جهانی زغال‌سنگ در سال ۲۰۲۶

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در جدیدترین گزارش خود پیش‌بینی می‌کند که مصرف جهانی زغال‌سنگ در سال ۲۰۲۶ به رقم خیره‌کننده ۸٫۹۴ میلیارد تن برسد. این میزان حدود ۱٫۲ درصد بیشتر از سطح مصرف در سال ۲۰۲۵ است.

دلیل اصلی این جهش، افزایش قیمت گاز طبیعی است. کشورهایی که دارای زیرساخت‌های دوگانه (گازی و زغال‌سنگی) هستند، برای تأمین امنیت برق خود در برابر نوسانات قیمت گاز، بار دیگر به سراغ نیروگاه‌های زغال‌سنگی رفته‌اند.

چالش‌های اقلیمی در برابر امنیت انرژی

این بازگشت به سوخت‌های آلاینده، ضربه‌ای به برنامه‌های جهانی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای محسوب می‌شود. حتی کشورهایی که در مسیر گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر بودند، اکنون در برابر شوک‌های بازار، ناچار به استفاده از منابع در دسترس‌تر شده‌اند.

"امنیت تأمین انرژی در کوتاه‌مدت می‌تواند تصمیم‌های اقلیمی بلندمدت را تحت تأثیر قرار دهد."

اگرچه پیش‌بینی می‌شود در صورت عادی شدن وضعیت در تنگه هرمز، مصرف در سال ۲۰۲۷ با کاهش اندک به ۸٫۹۱ میلیارد تن برسد، اما سطح کلی مصرف همچنان بالاتر از استانداردهای سال‌های گذشته خواهد بود.

نتیجه‌گیری نهایی

بحران جاری در تنگه هرمز نشان داد که وابستگی اقتصادهای بزرگ جهان به سوخت‌های فسیلی همچنان عمیق است. تا زمانی که امنیت مسیرهای انتقال گاز طبیعی مایع تضمین نشود، زغال‌سنگ به عنوان یک جایگزین اضطراری، همچنان بر روند تغییرات اقلیمی جهان سایه خواهد انداخت.