خبر کامل
ناترازی بانکها؛ چرخه سودسازی کاذب و پیامدهای تورمی آن
ناترازی بانکهای ایران دیگر یک چالش صرفاً بانکی نیست، بلکه به یکی از محرکهای اصلی تورم و بیثباتی پولی در کل ساختار اقتصادی کشور تبدیل شده است. پدیده سودسازی بر پایه درآمدهای غیرواقعی، مسیری خطرناک برای تخلیه منابع مالی کشور ایجاد کرده است.
چرخه معیوب سودسازی و تخلیه منابع بانکی
در بسیاری از نهادهای مالی، هزینههای عملیاتی، ریسک و مطالبات مشکوکالوصول از درآمدهای واقعی پیشی گرفته و منجر به حاشیه سود منفی میشود. با این حال، استفاده از رویههای حسابداری خاص برای نمایش سودهای ظاهری، منجر به تصمیمات اشتباهی میشود:
- توزیع سود کاذب: پرداخت سود به سهامداران از منابعی که باید برای جبران زیان ذخیره میشد.
- افزایش فشار مالیاتی: سودهای ابرازی غیرواقعی، منجر به مطالبه مالیات بیشتر از بانکهای زیانده میشود.
- تخلیه سرمایه: خروج نقدینگی از بانک برای تامین سودهای موهوم، ناترازی را عمیقتر میکند.
چالشهای اصلاحی در برابر دولت و بازار سرمایه
اصلاح ساختاری بانکها با دو مانع بزرگ روبروست که باعث مقاومت در برابر شفافیت مالی میشود. نخست، ملاحظات درآمدی دولت است؛ کاهش سودهای شناساییشده به معنای کاهش مالیات و سود سهام دریازی دولت در کوتاهمدت خواهد بود. دوم، فشار بازار سرمایه است که از ترس سقوط شاخص بورس، تمایلی به پذیرش زیان واقعی بانکها ندارد.
«پنهان کردن زیان واقعی بانکها، حمایت واقعی نیست؛ بلکه تنها انتقال هزینه از امروز به فردا است که در نهایت به قیمت تورم و کاهش قدرت خرید مردم تمام میشود.»
هزینه نهایی ناترازی بانکها بر اقتصاد
اگر بانکها نتوانند زیانهای واقعی خود را بازتاب دهند، هزینه نهایی این تصمیم از طریق مکانیسمهای زیر به جامعه منتقل خواهد شد:
| عامل انتقال هزینه | تأثیر بر اقتصاد |
|---|---|
| رشد نقدینگی | افزایش پایه پولی و فشار تورمی |
| کسری سرمایه | نیاز به تزریق منابع گرانتر و فشار بر بانک مرکزی |
| ارزش پول ملی | کاهش قدرت خرید عمومی و بیثباتی پولی |
ضرورت استقلال بانک مرکزی در نظارت
برای خروج از این بنبست، استقلال بانک مرکزی در ارزیابی صورتهای مالی بانکها یک ضرورت غیرقابل انکار است. ناظر بانکی باید بتواند فراتر از فشارهای سیاسی و منافع کوتاهمدت بازار، بر انعکاس واقعیتهای اقتصادی پافشاری کند. اصلاح نظام بانکی تنها با ارزیابی جامع کیفیت داراییها (AQR) و ذخیرهگیری کافی برای مطالبات مشکوک ممکن خواهد بود.
در نهایت، پنهان کردن واقعیتهای اقتصادی تنها باعث بزرگتر شدن بحران میشود. انتخاب میان «هزینه اصلاح امروز» یا «بحران بزرگ فردا»، اصلیترین تصمیم سیاستگذاری در حوزه نظام بانکی است.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۲۱:۴۷ - ۱۴۰۵/۰۶/۲۰