احیای تالاب میانکاله با بارش‌های سیل‌آسا؛ آماده میزبانی از پرندگان مهاجر

بارش‌های شدید و سیل‌آسای اخیر در استان مازندران، فرصتی حیاتی برای احیای اکوسیستم تالاب میانکاله فراهم آورده است. این پناهگاه حیات وحش که در سال‌های اخیر با بحران کاهش سطح آب مواجه بود، اکنون با تزریق رطوبت به اراضی خشک، خود را برای استقبال از گله‌های پرندگان مهاجر آماده می‌کند.

احیای اکوسیستم میانکاله پس از بحران خشکی

تالاب میانکاله به دلیل عقب‌نشینی آب دریای خزر، با افت شدیدی در وسعت خود روبرو شده بود. بر اساس داده‌های کارگروه احیا، مساحت این تالاب از ۵۲ هزار هکتار در گذشته به تنها ۲۲ هزار هکتار در سال‌های اخیر کاهش یافته بود. این روند نزولی، تهدیدی جدی برای زیستگاه‌های پرندگان محسوب می‌شد.

با این حال، سیلاب‌های اخیر نه تنها تراز آب را افزایش دادند، بلکه باعث شست‌وشوی دشت‌های تالاب و تزریق رطوبت به ۳۲ هزار هکتار از اراضی خشک شده شدند. این تحول محیط‌زیستی، شرایط لازم را برای استقرار گونه‌های مختلف پرندگان زمستان‌گذران فراهم کرده است.

آمار بی‌سابقه بارش‌ها در شمال کشور

مدیرکل هواشناسی مازندران از ثبت یک رکورد عجیب در استان خبر داده است. در جریان بارش‌های بامداد ۱۷ شهریور، میزان بارندگی در برخی مناطق به رقم خیره‌کننده ۲۲۴ میلی‌متر در کمتر از ۲۴ ساعت رسید.

این میزان بارش، بسیار فراتر از میانگین پنج ماهه استان است. جزئیات بارش‌های ثبت شده در مناطق مختلف به شرح زیر است:

چالش‌های اقلیمی و تغییر کاربری اراضی

کارشناسان معتقدند که پدیده تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین، الگوی بارش‌ها را به سمت حوادث سیل‌آسا سوق داده است. علاوه بر این، کاهش پوشش جنگلی و گسترش بی‌رویه ویلاسازی و توسعه شهری در مازندران، باعث کاهش نفوذپذیری زمین شده و شدت خسارات سیل را افزایش داده است.

«تالاب میانکاله به عنوان یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره جهان، باید با مدیریت صحیح و حفظ تراز آب، به عنوان پناهگاهی امن برای پرندگان مهاجر باقی بماند.»

اهمیت جهانی تالاب میانکاله

این تالاب که در فهرست کنوانسیون رامسر ثبت شده، میزبان بیش از ۱۳۰ گونه پرنده مهاجر با جمعیتی بالغ بر ۱.۵ میلیون پرنده است. میانکاله با داشتن تنوع زیستی بالا و پوشش گیاهی مناسب، نقشی کلیدی در حفظ چرخه زیستی دریای خزر و معیشت جوامع محلی ایفا می‌کند.

در نهایت، اگرچه بارش‌های اخیر جانی دوباره به تالاب میانکاله بخشیده است، اما مقابله با تغییرات اقلیمی و جلوگیری از تغییر کاربری اراضی، تنها راه تضمین بقای این اکوسیستم ارزشمند در آینده خواهد بود.