مصرف بنزین در ایران؛ فراتر از ظرفیت ناوگان و بالاتر از آلمان و فرانسه

آمارها نشان می‌دهند که مصرف بنزین در ایران با وجود داشتن ناوگانی بسیار کوچک‌تر نسبت به قدرت‌های اقتصادی اروپا، از کشورهای بزرگی همچون آلمان و فرانسه پیشی گرفته است. این ناترازی در حوزه سوخت، پرسش‌های مهمی را درباره ساختار حمل‌ونقل و بهره‌وری انرژی در کشور ایجاد کرده است.

مقایسه مصرف بنزین ایران با کشورهای جهان

بر اساس داده‌های منتشر شده از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، میزان مصرف روزانه بنزین در ایران به حدود ۵۷۰ هزار بشکه رسیده است. این رقم که معادل ۳۳ میلیارد لیتر در سال است، جایگاه ایران را در میان ۱۱ کشور منتخب جهان تثبیت کرده است.

نکته قابل توجه این است که ایران با داشتن کمتر از یک‌سوم تعداد خودروهای آلمان، حدود ۲۰ درصد بیشتر از این کشور بنزین مصرف می‌کند. همچنین میزان مصرف سوخت در ایران حدود ۲.۱ برابر فرانسه و تقریباً دو برابر بریتانیا برآورد شده است.

چرا مصرف بنزین در ایران فراتر از انتظار است؟

تحلیلگران معتقدند که صرفاً تعداد خودروها پاسخگوی این حجم از مصرف نیستند. چندین عامل کلیدی در بالا نگه داشتن مصرف بنزین نقش دارند:

• میزان پیمایش بالا: تردد زیاد خودروها در مسافت‌های طولانی.
• ساختار ناوگان: غلبه خودروهای بنزینی قدیمی و کم سهم بودن خودروهای برقی و هیبریدی.
• بهره‌وری پایین: عدم رعایت استانداردهای روز جهانی در مصرف سوخت خودروهای موجود.
• یارانه‌های دولتی: پایین بودن قیمت سوخت که انگیزه کاهش مصرف را کاهش می‌دهد.

تحلیل تفاوت‌های ساختاری در مصرف سوخت

باید توجه داشت که این آمارها تنها مربوط به بنزین موتور است. در کشورهایی مانند ترکیه و آلمان، سهم گازوئیل در حمل‌ونقل بسیار بیشتر است. برای مثال، مصرف بنزین در ترکیه تنها ۱۱۱ هزار بشکه در روز است که حدود پنج برابر ایران می‌باشد، اما این به معنای مصرف کمتر کل سوخت در این کشور نیست.

مقایسه ایران و ترکیه نشان می‌دهد که تفاوت در نوع سوخت، قیمت و الگوی حمل‌ونقل، بسیار فراتر از تعداد خودروهای موجود است.

در نهایت، داده‌ها نشان می‌دهند که برای مدیریت بحران ناترازی انرژی، تنها تمرکز بر تعداد خودروها کافی نیست. اصلاح ساختار ناوگان، ارتقای کیفیت خودروها و توسعه حمل‌ونقل عمومی از جمله راهکارهای ضروری برای مدیریت مصرف بنزین در ایران به شمار می‌روند.