بازگشایی مدارس و افزایش آلودگی هوای تهران؛ بررسی اثر تردد خودروها

بازگشایی مدارس و تغییر در الگوهای رفت‌وآمد شهری، یکی از عوامل کلیدی در تغییر وضعیت کیفیت هوا در پایتخت محسوب می‌شود. بررسی‌های تخصصی نشان می‌دهد که آغاز سال تحصیلی با افزایش قابل‌توجه میزان انتشار آلاینده‌های گازی و ذرات معلق همراه است.

تأثیر تغییر الگوی تردد بر آلودگی هوای تهران

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، تغییر در زمان‌بندی سفرهای روزانه پس از بازگشایی مدارس، مستقیماً بر غلظت آلاینده‌های ناشی از احتراق موتور خودروها تأثیر می‌گذارد. مقایسه داده‌های هفته پایانی شهریور و هفته نخست مهرماه سال گذشته، نشان‌دهنده تغییرات چشمگیر در میزان گازهای سمی در ساعات اوج ترافیک است.

در ساعات پیک صبحگاهی، میزان افزایش برخی آلاینده‌ها به شرح زیر گزارش شده است:

رابطه ترافیک و کیفیت هوا؛ فراتر از حجم خودروها

اگرچه افزایش ترافیک در ساعات صبحگاهی پس از بازگشایی مدارس بسیار شدیدتر از ساعات عصر است، اما لزوماً بیشترین میزان آلودگی در همان زمان رخ نمی‌دهد. داده‌ها نشان می‌دهند که اوج غلظت آلاینده‌ها اغلب با تأخیر نسبت به ساعات ترافیک در عصر و شب اتفاق می‌افتد.

این پدیده نشان‌دهنده نقش حیاتی عوامل دیگری نظیر:

• شرایط جوی و پایداری هوا
• کاهش توان تهویه جو
• تجمع آلاینده‌ها در لایه‌های پایین
• ورود گرد و غبار و ریزگردها

وضعیت ذرات معلق و راهکارهای مدیریت شهری

برخلاف گازهای احتراقی، الگوی ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون متفاوت عمل کرده است. در هفته نخست مهرماه، غلظت این ذرات در پیک عصرگاهی ۳۲ درصد نسبت به اواخر تابستان کاهش یافت که می‌تواند ناشی از شرایط جوی یا کاهش سهم نسبی ترافیک در آن بازه باشد.

«مدیریت ترافیک و کاهش انتشار ناشی از خودروها در زمان بازگشایی مدارس، به دلیل حساسیت گروه دانش‌آموزان، از اولویت‌های اصلی مدیریت شهری است.»

برای مقابله با این چالش، کارشناسان بر ضرورت روان‌سازی ترافیک، کاهش زمان توقف خودروها و به‌ویژه تقویت شبکه حمل‌ونقل عمومی تأکید دارند تا از افزایش بیش از حد آلودگی هوای تهران در طول سال تحصیلی جلوگیری شود.

در نهایت، باید گفت که اگرچه ترافیک ناشی از مدارس عامل مهمی است، اما مدیریت هوشمندانه سفرهای غیرضروری و بهبود زیرساخت‌های عمومی، کلید اصلی حفظ سلامت شهروندان در فصل‌های پرآلودگی است.