نوسازی ۳۰ هزار تاکسی اینترنتی تهران؛ جایگزینی خودروهای فرسوده با مدل‌های برقی

بررسی وضعیت ناوگان حمل‌ونقل در پایتخت نشان می‌دهد که تاکسی‌های اینترنتی تهران با چالشی جدی در زمینه فرسودگی مواجه هستند؛ به‌طوری که بخش بزرگی از این خودروها، سهم اصلی آلودگی هوا و مصرف بی‌رویه سوخت را به خود اختصاص داده‌اند.

وضعیت بحرانی ناوگان تاکسی‌های اینترنتی در تهران

طبق داده‌های منتشر شده از سوی مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم، از میان ۵۴۰ هزار خودروی فعال در حوزه تاکسی‌های اینترنتی، وضعیت سالمی مشاهده نمی‌شود. آمارهای رسمی حاکی از آن است که:

• ۶۳ درصد از این خودروها بیش از ۱۰ سال قدمت دارند.
• ۴۱ درصد از ناوگان، عمر بیش از ۱۵ سال را پشت سر گذاشته‌اند.

نکته قابل توجه این است که خودروهای قدیمی‌تر، سهم بسیار بالاتری در پیمایش دارند. خودروهای بالای ۱۰ سال، مسئول ۶۴ درصد از کل مسافت‌های طی شده در این ناوگان هستند و خودروهای بالای ۱۵ سال نیز ۴۲ درصد از کل پیمایش را بر عهده دارند.

طرح نوسازی با تمرکز بر خودروهای برقی و هیبریدی

در راستای مقابله با ناترازی سوخت و کاهش آلودگی، طرحی برای نوسازی ۳۰ هزار خودروی فرسوده و پرپیمایش تدوین شده است. هدف این برنامه، جایگزینی خودروهای قدیمی با مدل‌های پیشرفته برقی یا هیبریدی است.

این خودروهای هدف، که حدود ۱۴ میلیون لیتر بنزین ماهانه مصرف می‌کنند، در اولویت اسقاط قرار خواهند گرفت. برای تسهیل این فرآیند، شرایط زیر پیشنهاد شده است:

شکاف اقتصادی میان درآمد راننده و یارانه سوخت

یکی از نکات تکان‌دهنده در محاسبات اقتصادی این طرح، تفاوت فاحش میان درآمد راننده و میزان یارانه سوخت دریافتی است. بر اساس تحلیل‌ها، راننده‌ای که ماهانه ۴ هزار کیلومتر پیمایش می‌کند، حدود ۴۰ میلیون تومان درآمد دارد؛ در حالی که ارزش یارانه سوخت مصرفی او به قیمت روز، به حدود ۶۱ میلیون تومان در ماه می‌رسد.

"این اختلاف نشان‌دهنده ضرورت هدفمندسازی منابع حمایتی و انتقال بخشی از آن به سمت نوسازی ناوگان است."

چالش‌های پیش رو در مسیر کاهش خودروهای فرسوده

علیرغم اسقاط سالانه ۳۰۰ هزار خودرو در دو سال گذشته، پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که اگر روند فعلی ادامه یابد، تعداد خودروهای فرسوده در کشور تا سال ۱۴۱۰ به ۳۷ میلیون دستگاه خواهد رسید. بنابراین، تمرکز بر تاکسی‌های اینترنتی تهران که بیشترین سهم را در مصرف انرژی دارند، گامی استراتژیک برای مدیریت بحران ناترازی بنزین محسوب می‌شود.

در نهایت، اجرای موفق این طرح مستلزم تعامل میان نهادهای محیط‌زیستی و اقتصادی برای تضمین بازگشت سرمایه از طریق گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی است.