زندان مخفی سیا در رومانی؛ دو دهه انکار و شکنجه‌های غیرانسانی

زندان مخفی سیا در رومانی، یکی از تاریک‌ترین بخش‌های تاریخ همکاری‌های امنیتی بین واشنگتن و بخارست است که پس از دو دهه، همچنان با انکار مقامات محلی و پرسش‌های بی‌پاسخ حقوقی روبروست. با وجود اسناد رسمی و شهادت بازداشت‌شدگان، تلاش‌ها برای بازگشایی این پرونده در داخل رومانی با موانع قانونی گسترده‌ای مواجه شده است.

جزئیات شکنجه در مرکز بازداشت مخفی

بر اساس گزارش‌های منتشر شده و اسناد دادگاه حقوق بشر اروپا، بازداشت‌شدگان در این مرکز تحت شرایطی غیرانسانی قرار می‌گرفتند. عمار البلوشی، یکی از بازداشت‌شدگان، از نگهداری در سلول‌های نیمه‌عریان با نور فلورسنت دائمی و سرمای شدید که او آن را به یخچال تشبیه کرده، پرده برداشته است.

روش‌های مورد استفاده در این زندان مخفی سیا شامل موارد زیر بوده است:

• انزوای کامل و محرومیت از خواب
• استفاده از دوش آب یخ و بدرفتاری‌های فیزیکی
• تراشیدن اجباری موهای سر
• ایستادن طولانی‌مدت در بندهای بسته

نقش رومانی و همکاری‌های امنیتی

تحقیقات نشان می‌دهد که توافقات میان سازمان سیا و مقامات رومانی در اکتبر ۲۰۰۲ منعقد شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که مبالغی بالغ بر ۸ میلیون دلار برای میزبانی از این مرکز به دولت رومانی پرداخت شده است. مقامات سابق رومانی پیش‌تر از وجود چنین درخواست‌هایی خبر داده بودند، اما همواره از جزئیات عملیاتی آن به طور کامل اطلاع‌رسانی می‌کردند.

"رومانی علاقه نداشت بداند آمریکایی‌ها در خاک این کشور چه می‌کنند." — اظهارات یوان تالپش، مشاور سابق امنیت ملی رومانی

مکان احتمالی این مرکز در شمال بخارست و در نزدیکی خطوط راه‌آهن، در ساختمانی موسوم به Orniss گزارش شده است. گفته می‌شود این ساختمان دارای سلول‌های پیش‌ساخته با شیشه‌های ضدضربه بوده که برای از بین بردن تعادل بازداشت‌شدگان طراحی شده بودند.

بن‌بست حقوقی و پرونده‌های بسته شده

علیرغم حکم دادگاه اروپایی حقوق بشر در سال ۲۰۱۸ که همکاری بخارست در اجرای برنامه بازداشت سیا را تایید کرد، مسیر عدالت در رومانی مسدود مانده است. دادستانی این کشور در سال ۲۰۲۱ پرونده را با اعلام «ناشناس بودن عاملان» به طور کامل بست.

در حال حاضر، دادگاه نظامی گوانتانامو برای رسیدگی به پرونده‌های مرتبط با بازداشت‌شدگانی نظیر عمار البلوشی و خالد شیخ محمد، تاریخ ۵ ژوئن ۲۰۲۸ را تعیین کرده است. این در حالی است که بسیاری از اظهارات آن‌ها در سال‌های گذشته، به دلیل شکنجه‌های صورت گرفته در زندان مخفی سیا، از نظر قانونی غیرقابل استناد اعلام شده است.

در نهایت، پرونده زندان‌های مخفی نشان‌دهنده چالش‌های جدی در زمینه پاسخگویی و رعایت حقوق بشر در همکاری‌های بین‌المللی است که همچنان سایه‌ای سنگین بر روابط امنیتی برخی کشورها افکنده است.