تأثیر پدیده ال‌نینو بر بارش‌های ایران؛ احتمالات و ضرورت آمادگی برای سیلاب

با نزدیک شدن به فصل پاییز، بحث درباره تأثیر پدیده ال‌نینو بر الگوی بارشی کشور شدت گرفته است؛ موضوعی که با وجود احتمال تغییر در توزیع بارش‌ها، همچنان در هاله‌ای از ابهام و احتمال قرار دارد.

عدم قطعیت در تأثیر ال‌نینو بر بارش‌های ایران

عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب کشور، در گفتگو با رسانه‌ها تأکید کرد که وقوع پدیده ال‌نینو بر اساس مطالعات علمی اثبات شده است، اما این که این پدیده حتماً منجر به افزایش بارش در ایران شود، یک فرضیه است و نمی‌توان آن را قطعی دانست.

تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که اگرچه در ال‌نینوهای پیشین، مناطقی مانند غرب، شمال و جنوب‌غرب کشور شاهد بارش‌های بیشتری بوده‌اند، اما در برخی دوره‌ها نیز هم‌زمان با این پدیده، میزان بارش کل کشور کمتر از حد نرمال بوده است. بنابراین، نباید انتظار داشت که ال‌نینو در تمامی مناطق، به‌ویژه نواحی خشک، باعث افزایش بارش شود.

آمادگی برای مقابله با سیلاب و مدیریت مصرف آب

وزارت نیرو با توجه به احتمالات جوی، برنامه‌های عملیاتی خود را در دو محور اصلی پیش می‌برد:

• آمادگی در برابر سیل: لایروبی مسیرها، تقاطع‌ها، پل‌ها و کانال‌های زهکش شهری و همچنین آماده‌سازی سدها برای تله‌اندازی سیلاب.
• مدیریت خشکسالی: اتخاذ تدابیر برای مدیریت مصرف آب و آمادگی برای احتمال وقوع دوره‌های کم‌آبی در برخی مناطق.

بزرگ‌زاده خاطرنشان کرد که در حال حاضر حدود هزار کیلومتر لایروبی در سال انجام می‌شود و تمامی پروتکل‌های عملیاتی برای مراحل پیش، حین و پس از وقوع سیل به نهادهای مرتبط ابلاغ شده است.

چالش‌های پایدار در حوزه منابع آب زیرزمینی

یکی از نکات کلیدی در تحلیل وضعیت آب، این است که حتی در صورت وقوع بارش‌های مطلوب، نمی‌توان به سادگی از وضعیت بحرانی منابع آب عبور کرد. سخنگوی صنعت آب کشور هشدار داد که:

در نهایت، مدیریت بحران‌های هیدرولوژیکی نیازمند نگاهی دوگانه است؛ یعنی هم باید از ظرفیت بارش‌های احتمالی استفاده کرد و هم با نگاهی واقع‌بینانه، مدیریت مصرف و ذخیره‌سازی در سفره‌های زیرزمینی را اولویت قرار داد.