تأخیر در پرداخت مطالبات کشاورزان و چالش‌های تولید گندم در کشور

تأخیر در پرداخت مطالبات کشاورزان و افزایش هزینه‌های تولید، از چالش‌های اصلی تأمین امنیت غذایی و مدیریت تولید محصولات استراتژیک در کشور محسوب می‌شود. مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی هشدار داد که این عوامل می‌توانند میزان تحویل محصول به مراکز خرید را به شدت تحت تأثیر قرار دهند.

چالش‌های تولید و مدیریت خرید گندم

فرامک عزیزکریمی در نشست تخصصی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، با اشاره به وضعیت اقلیمی کشور، خاطرنشان کرد که اگرچه میزان بارندگی به سطح نرمال بازگشته، اما اثرات خشکسالی‌های گذشته همچنان پابرجاست. او تأکید کرد که تولید گندم تنها به میزان محصول موجود در مزرعه بستگی ندارد، بلکه شرایط اقتصادی و نحوه پرداخت حقوق کشاورزان نقش تعیین‌کننده‌ای در عرضه محصول دارد.

آمارها نشان می‌دهد که در سال جاری، میزان خرید گندم به حدود ۸.۴ تا ۸.۵ میلیون تن رسید که کمتر از پیش‌بینی ۱۰ میلیون تنی بود. وی افزود:

"کش کشاورزی که با هزینه‌های سنگین تولید مواجه است، در صورت دریافت دیرهنگام وجه، ممکن است محصول خود را به بازارهای غیررسمی عرضه کند."

در حال حاضر حدود ۷۰ روز از آغاز دوره خرید گذشته و تنها ۵۰ درصد از مطالبات کشاورزان تأمین شده است که این مسئله منجر به نگهداری بخشی از محصول توسط تولیدکنندگان شده است.

اختلاف قیمت محصولات و کاهش سطح زیر کشت

یکی از عوامل کلیدی کاهش سطح کشت محصولات استراتژیک، عدم تعادل در قیمت‌گذاری است. طبق اظهارات این مقام مسئول، فاصله قیمت میان محصولات باید در محدوده ۷ تا ۱۰ درصد باشد، اما در گذشته این اختلاف بسیار بیشتر بوده است.

علاوه بر این، افزایش قیمت کودهای فسفات و پتاس، کشاورزان را با چالش‌های جدی در برنامه تغذیه گیاه مواجه کرده است؛ به طوری که سال گذشته حدود ۶۰ درصد گندم‌ها با کمبود فسفات مواجه بودند.

ضرورت حمایت از تولیدکنندگان بذر و تحقیق و توسعه

بخش تولید بذر نیز با بحران مالی روبرو است. با وجود افزایش دو و نیم برابری قیمت گندم، نیازهای مالی تولیدکنندگان بذر سه برابر شده است. برآورد نیاز به تسهیلات ۲۴ هزار میلیارد تومانی در حالی است که شبکه بانکی توان تأمین کامل آن را ندارد.

برای مقابله با این بحران‌ها، راهکارهای زیر پیشنهاد شده است:

• استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای تأمین ارقام و مواد ژنتیکی بذر
• تشکیل گروه‌های چابک برای ارتباط سریع‌تر با مراکز خارجی
• بازنگری در الگوی مدیریت اراضی آبی و نیمه‌آبی متناسب با میزان دسترسی به آب
• حرکت تحقیقاتی متناسب با تغییرات اقلیمی و تحولات اقتصادی

در نهایت، مدیریت زنجیره تأمین از تولید تا مصرف، از جمله کنترل کیفیت نان و مدیریت قیمت‌های محصولات راهبردی، برای حفظ پایداری تولید گندم و سایر محصولات کشاورزی در شرایط اقتصادی فعلی، ضرورتی انکارناپذیر است.