تخریب سرای تومانیان در سبزوار؛ واکنش شدید وزیر میراث فرهنگی و پیگیری قضایی

تخریب غیرقانونی سرای تومانیان در شهر سبزوار، واکنش تند و قاطع وزارت میراث فرهنگی را به همراه داشته است. سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با تأکید بر اینکه آثار تاریخی شناسنامه هویت ملی ۹۰ میلیون ایرانی است، ضمن محکومیت این اقدام، از پیگیری‌های حقوقی گسترده برای بازگرداندن این اثر ارزشمند خبر داد.

جزئیات تعرض به بنای تاریخی سرای تومانیان

این بنا که متعلق به دوره پهلوی اول بوده و در فهرست آثار واجد ارزش هویتی قرار دارد، پیش‌تر با ابلاغیه رسمی به شهرداری اعلام شده بود که هرگونه تغییر یا تخریب در آن ممنوع است. با این حال، عوامل محلی بدون مجوز و هماهنگی با سازمان میراث فرهنگی، اقدام به تخریب بخشی از این اثر کرده بودند.

وزیر میراث فرهنگی در این باره تصریح کرد:

"مرزبندی میان حقوق حاکمیتی و مالکیت فردی در مواجهه با آثار ملی باید کاملاً صریح باشد. بناهای تاریخی متعلق به تبار فرهنگ ایران‌زمین هستند."

اقدامات فوری و فرآیند بازسازی

پس از وقوع این حادثه، همکاری نزدیک میان همکاران وزارتخانه و دستگاه قضایی استان خراسان رضوی منجر به توقف سریع عملیات تخریب شد. در حال حاضر، شکایت‌های کیفری علیه متخلفان در مراجع ذی‌صلاح ثبت شده است.

برای رفع آسیب‌های وارده، برنامه‌های زیر در دستور کار قرار گرفته است:

• اعزام هیئت ویژه نظارتی: اعزام کارشناسان متخصص از تهران به منطقه سبزوار در هفته جاری.
• تدوین طرح بازسازی: تهیه نقشه‌های دقیق برای بازگرداندن بنا به حالت اولیه.
• حفظ اصالت: تأکید بر اینکه بازسازی باید دقیقاً مطابق با الگوی تاریخی و بدون تغییر در ساختار فیزیکی انجام شود.

فراخوان برای نظارت همگانی بر میراث ملی

صالحی‌امیری در پایان با قدردانی از سرعت عمل مقامات قضایی سبزوار، از شهروندان خواست تا به عنوان دیده‌بانان میراث ملی عمل کنند. وی تأکید کرد که حفاظت از مواریث کهن تنها با نظارت مستمر مردم و گزارش‌دهی سریع به یگان‌های حفاظت و کارشناسان ممکن است.

در نهایت، هدف اصلی وزارتخانه، برخورد قاطع قانونی با هرگونه تعرض به ابنیه و محوطه‌های تاریخی در سراسر کشور است تا از تکرار چنین حوادثی جلوگیری شود.