رونق سامانه‌های پرداخت آنی بریکس با ثبت بیش از ۱۰ تریلیون دلار تراکنش

سامانه‌های پرداخت آنی بریکس در حال ایجاد تحولی بنیادین در ساختار مالی جهانی هستند. طی هجده ماه گذشته، این شبکه‌های بومی موفق شده‌اند حجم تراکنشی بالغ بر ۱۰ تریلیون دلار را ثبت کنند که نشان‌دهنده قدرت گرفتن این بلوک در برابر رقبای سنتی است.

پیشتازی پلتفرم‌های بومی بر رقبای جهانی

در حالی که شرکت‌های آمریکایی مانند ویزا و مسترکارت سال‌ها بر بازار پرداخت‌های جهانی تسلط داشته‌اند، سامانه‌هایی نظیر یو‌پی‌آی (UPI) در هند و پیکس (Pix) در برزیل در حال تغییر قواعد بازی هستند. این پلتفرم‌ها که تحت حمایت دولت‌ها فعالیت می‌کنند، امکان انتقال مستقیم وجه را بدون نیاز به کارت‌های بانکی فراهم کرده‌اند.

آمارها نشان می‌دهد که این سامانه‌ها در بازارهای پرجمعیت جهان با سرعت خیره‌کننده‌ای در حال رشد هستند. برای نمونه، سامانه پیکس در سال گذشته بیش از ۶.۸ تریلیون دلار و سامانه یو‌پی‌آی حدود ۳.۴ تریلیون دلار تراکنش را مدیریت کرده‌اند.

گسترش نفوذ یو‌پی‌آی و پیکس در سطح بین‌المللی

نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، بر تعهد کشورش برای اتصال سامانه یو‌پی‌آی به تمامی کشورهایی که با هند مبادلات تجاری گسترده دارند، تاکید کرده است. این سامانه که اکنون بیش از ۵۵۰ میلیون کاربر فعال دارد، در حال مذاکره برای اتصال مستقیم به بانک‌های مرکزی سایر کشورهاست.

این روند تنها محدود به بازارهای داخلی نیست؛ بانک مرکزی اروپا نیز در حال بررسی اتصال سامانه تیپس (TIPS) خود به شبکه یو‌پی‌آی هند است تا فرآیندهای پرداخت فرامرزی را تسهیل کند.

چالش‌های مسیر دلارزدایی در بلوک بریکس

با وجود این موفقیت‌های فنی، ایجاد یک بلوک پولی یکپارچه در بریکس همچنان با موانع ساختاری روبروست. تفاوت در سیاست‌های ارزی، از جمله نرخ شناور در برزیل و نرخ کنترل‌شده در چین، فرآیند تبدیل مستقیم ارزها را بدون واسطه‌گری دلار، دشوار می‌سازد.

«انگیزه اصلی کشورهای عضو، ارتقای انعطاف‌پذیری و دستیابی به استقلال در تسویه‌های مالی بدون اتکا به واسطه‌های بین‌المللی است.»

علاوه بر این، ناترازی در حجم مبادلات تجاری دوجانبه میان اعضا، مانند وضعیت تجاری هند و روسیه، همچنان یکی از چالش‌های اصلی برای استفاده حداکثری از ارزهای ملی در تسویه حساب‌ها محسوب می‌شود.

نتیجه‌گیری

رونق سامانه‌های پرداخت آنی بریکس نشان‌دهنده حرکت جدی به سوی استقلال مالی و کاهش وابستگی به زیرساخت‌های سنتی غربی است. اگرچه چالش‌های ساختاری همچنان باقی است، اما گسترش این شبکه‌ها می‌تواند آینده تراکنش‌های جهانی را بازتعریف کند.