قیمت دارو در ایران؛ جهش ۱۵۰ درصدی محصولات ایرانی و بحران نقدینگی

بحران در زنجیره تأمین؛ چرا قیمت دارو جهش کرد؟

بازار سلامت ایران با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبرو شده است. افزایش شدید قیمت دارو در سال جاری، ناشی از ترکیبی از عوامل ساختاری، نوسانات ارزی و اختلال در زنجیره تأمین است که توان خرید بیماران را به شدت کاهش داده است.

تحلیل عوامل اصلی افزایش قیمت دارو

مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، هادی احمدی، در اظهاراتی اعلام کرد که حذف ارز ترجیجی، اصلی‌ترین عامل فشار بر تولیدکنندگان است. با انتقال نرخ ارز از مقادیر پایین به نرخ‌های آزاد، هزینه‌های تأمین مواد اولیه با چالش پنج‌برابری مواجه شده است.

علاوه بر نوسانات ارزی، عوامل زیر نیز بر قیمت دارو تأثیرگذار بوده‌اند:

• افزایش هزینه بسته‌بندی: آسیب به صنایع پتروشیمی و آلومینیوم باعث افزایش تا سه برابری قیمت اقلام بسته‌بندی شده است.
• اختلال در حمل‌ونقل: استفاده از مسیرهای هوایی و زمینی به جای مسیرهای دریایی، هزینه‌ها را تا سه برابر افزایش داده است.
• وابستگی به ارز آزاد: حدود ۷۰ درصد از هزینه‌های تولید تابع نرخ ارز آزاد است.

آمار جهش قیمت‌ها در انواع محصولات دارویی

روند افزایش قیمت‌ها از ابتدای سال جاری میلادی آغاز شده و اکنون به اوج خود رسیده است. بر اساس داده‌های منتشر شده، میزان افزایش در بخش‌های مختلف به شرح زیر است:

بحران نقدینگی و فشار بر جیب مردم

با افزایش هزینه‌ها، سهم پرداختی از جیب مردم به حدود ۴۳ درصد رسیده است که با سیاست‌های سلامت همخوانی ندارد. از سوی دیگر، عدم پرداخت به‌موقع مطالبات داروخانه‌ها توسط سازمان‌های بیمه‌گر، منجر به بحران نقدینگی در کل زنجیره شده است.

"زمانی که بیمار به دلیل ناتوانی مالی، داروی مورد نیاز خود را تهیه نکند، این مسئله تنها یک مشکل اقتصادی نیست، بلکه سلامت کل جامعه را تهدید می‌کند."

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

برای جلوگیری از حذف دارو از سبد سلامت اقشار آسیب‌پذیر، اصلاح سازوکار قیمت‌گذاری بر اساس قیمت تمام‌شده و حمایت مالی بیمه‌ها از مابه‌التفاوت هزینه‌ها ضروری است. بدون مدیریت بحران نقدینگی و تأمین ارز، فشار اقتصادی مستقیماً به مصرف‌کننده نهایی منتقل خواهد شد.