شورش نظامی در نیجر؛ آشکار شدن وابستگی شدید دولت تیانی به روسیه

شورش نظامی در نیجر که با هدف سرنگونی دولت نظامی انجام شد، ابعاد جدیدی از وابستگی گسترده رئیس‌جمهور عبدالرحمان تیانی به حمایت‌های روسیه را در برابر تهدیدات داخلی و خارجی نمایان کرد.

جزئیات حمله سازماندهی شده به مراکز استراتژیک

در تاریخ ۲۹ اوت، نیروهایی تحت عنوان «نیروهای مسلح برای بازسازی میهن»، حملات هماهنگی را علیه پایگاه هوایی ۱۰۱ در فرودگاه بین‌المللی نیامی، کاخ ریاست‌جمهوری و صداوسیما انجام دادند. در جریان این درگیری‌ها، بیانیه‌ای منتشر شد که به دروغ برکناری تیانی را اعلام می‌کرد.

در حالی که یگان‌های محافظ ریاست‌جمهوری توانستند کاخ را حفظ کنند، حدود ۲۰۰ سرباز از سپاه آفریقای روسیه با پشتیبانی پهپادی و نیروهای کمکی از مالی و لیبی، موفق شدند پایگاه هوایی را بازپس بگیرند. این درگیری منجر به کشته شدن دست‌کم ۲۷ نفر و بازداشت حدود ۱۰۰ شورشی شد.

شکاف عمیق در ساختار ارتش نیجر

تحلیلگران معتقدند ریشه این شورش در نارضایتی‌های انباشته شده در بدنه ارتش نهفته است. این نارضایتی‌ها از چندین منبع نشأت می‌گیرند:

• تلفات سنگین: نیروهای نظامی در خط مقدم با گروه‌های مسلح غیردولتی که تجهیزات پیشرفته‌ای دارند، درگیر هستند.
• نابرابری حقوقی: تفاوت فاحش در حقوق و مزایا میان افسران رده‌پایین و یگان‌های محافظ در شهرها با افسران ارشد.
• شرایط استقرار: در حالی که نیروهای رده‌پایین در جبهه‌های پرخطر مستقر هستند، یگان‌های محافظ در شهرهایی مانند نیامی با امنیت بالایی زندگی می‌کنند.

تغییر ماهیت همکاری با روسیه

پس از اخراج نیروهای فرانسوی و آمریکایی، نقش روسیه در نیجر از مبارزه با گروه‌های تروریست به حفاظت از بقای دولت نظامی تغییر یافته است. این واقعیت نشان می‌دهد که موسکو اکنون فراتر از یک شریک امنیتی، به عنوان بازوی اصلی حفظ قدرت تیانی عمل می‌کند.

«این حادثه نشان داد که روسیه فراتر از مبارزه با گروه‌های مسلح، در حال تضمین بقای خودِ حکومت نظامی نیجر است.»

آزمون اتحاد کشورهای ساحل و ادعاهای خارجی

این شورش، انسجام «اتحادیه کشورهای ساحل» (AES) را نیز زیر سوال برد. برخلاف انتظار، متحدان نیجر در مالی و بورکینافاسو در لحظات بحرانی با بی‌تفاوتی نسبی برخورد کردند که نشان‌دهنده ضعف ساختار امنیتی این کنفدراسیون است.

همزمان، ادعاهایی مبنی بر دخالت منافع امارات متحده عربی و فرانسه در این ناآرامی‌ها مطرح شده است. اگرچه این موارد هنوز به طور مستقل اثبات نشده، اما فشارهای سیاسی بر سر پروژه خط لوله گاز ترانس-ساهارا، احتمال وجود نفوذ قدرت‌های منطقه‌ای را تقویت می‌کند.

در نهایت، اگرچه تیانی از این شورش جان سالم به در برد، اما این حادثه تنش‌های داخلی ارتش و وابستگی روزافزون او به مسکو را به وضوح به نمایش گذاشت.